بررسی برخی آلودگی های میکروبی و تک یاخته ای در آب میوه های سنتی استان البرز

نویسندگان

1 دانش آموخته دکترای عمومی دامپزشکی گروه بهداشت و کنترل کیفی مواد غذایی، واحد کرج، دانشگاه آزاد اسلامی ،کرج، ایران.

2 دانشیار گروه بهداشت و کنترل کیفی مواد غذایی، واحد کرج، دانشگاه آزاد اسلامی ،کرج، ایران.

3 گروه انگل شناسی، واحد کرج، دانشگاه آزاد اسلامی، کرج، ایران.

doi
10.22103/jab.2025.25639.1742
چکیده

هدف: آب‌میوه فرآورده‌ای شفاف یا کدر است که به روش‌های مکانیکی از میوه ‌های سالم و رسیده بدست می‌ آید و بواسطه وجود بسیاری از ویتامین‌ها و مواد‌مغذی می ‌تواند بدن را در برابر بسیاری از بیماری‌ها محافظت نماید . آب‌میوه‌های سنتی که توسط آب‌میوه‌فروشی‌ها تهیه و عرضه می‌شوند، علیرغم طعم مطلوب و حفظ ترکیبات معدنی و ویتامینی میوه، ممکن است آلوده به عوامل بیماری‌زا باشند. این آلودگی‌ها می‌توانند ناشی از مراحل مختلف تولید شامل کاشت، داشت و برداشت میوه‌ها، فرآیند استخراج آب‌میوه، افزودنی‌های مورد استفاده، و رعایت نکردن بهداشت توسط پرسنل و یا ظروف و سطوح و وسایل مورد استفاده در محیط فروش باشند. از مهم‌ترین پاتوژن‌های آلوده‌کننده آب‌میوه‌ها می‌توان به باکتری‌های کلی‌فرم و مزوفیل مخمرها، کپک‌ها و تک‌یاخته‌های انگلی اشاره کرد. هدف از این پژوهش بررسی برخی از آلودگی‌های میکروبی و تک یاخته‌ای در آب‌میوه‌های سنتی استان البرز بوده است مواد و روش‌ها: بدین منظور 100 نمونه آب‌میوه مختلف از مناطق مختلف عرضه دراستان البرز به طور تصادفی ، خریداری و در شیشه-های استریل جمع‌آوری و سپس در کنار یخ سریعا به آزمایشگاه مواد غذایی دانشگاه آزاد اسلامی کرج انتقال یافت و جهت تعیین آلودگی‌های میکروبی (کشت‌های میکروبی)و تک یاخته‌ای(رنگ‌آمیزی اختصاصی و روش واکنش چند زنجیره‌ای) مورد آزمایش قرار گرفت. در این تحقیق، تجزیه و تحلیل آماری با استفاده از نرم افزار Spss.ver:22 انجام گرفت. جهت بررسی ارتباط بین نوع آب‌میوه و آلودگی انگلی آزمون آماری ضریب فی و کرامر و جهت مقایسه نتایج حاصله از روش‌های مولکولی و رنگ‌آمیزی با استفاده از مشاهدات میکروسکوپی از آزمون توزیع دو جمله‌ای و ضریب کاپا و در آزمایشات میکروبی از ANOVA یک طرفه به همراه آزمون توکی استفاده شد. نتایج: نتایج این پژوهش حاکی از آن است که آلودگی آب‌میوه به اشریشیاکلی و سالمونلا به ترتیب 24و 25 درصد بود. همچنین آلودگی به تک یاخته‌های آنتامبا هیستولتیکا، کریپتوسپوریدیوم و ژیاردیا به دو روش رنگ آمیزی اختصاصی و PCR به ترتیب (17، 11 و 14)% و (10، 6 و 14) بود. نتیجه گیری: این پژوهش نشان داد که آب‌میوه‌های سنتی عرضه شده به مردم ، می‌تواند منبع آلودگی میکروبی و تک یاخته‌های انگلی قابل انتقال به انسان در سطح جامعه باشد ، لذا کنترل و آموزش و بازرسی مستمر توسط کارشناسان بهداشتی از مراکز فروش آب‌میوه و سایر مواد غذایی سنتی می تواند به جهت کاهش بیماری ‌های منتقله از آب‌میوه، بیانجامد.