شکل‏ گیری گفتمان موسیقی سنتی در حوزه موسیقی ایران، از 1340 تا 1357

نویسندگان

1 عضو هیئت علمی گروه موسیقی، دانشکده هنرهای نمایشی و موسیقی، پردیس هنرهای زیبا، دانشگاه تهران

doi
10.22059/jsr.2018.66371
چکیده

این مقاله به بررسی و تحلیل عوامل تعیین‌کننده‌ای می‌پردازد که از دهه چهل منجر به فراهم شدن زمینه‌ای برای ترویج ارزش‌هایی همچون "معنویت" و "سُنت" و "اصالت" و "ایرانیت" (به مثابه‌ی مشخصه‌ای ملی) شدند که نه فقط به ردیف موسیقی ایرانی جایگاه و معنایی نمادین در آگاهی جمعی (به ویژه در میان اعضای حوزه موسیقی) دادند، بلکه آن را به ارزشی "مقدس" بدل ساختند. مکانیسم‌هایی که به این ارزش‌ها اجازه ایفای چنین نقشی را دادند، هم ریشه در هابیتوس و هم در گفتمان‌ها و کنش‌های موسیقیایی (آثار و عقاید) عاملین غالب حوزه موسیقی در ایران داشته‌اند (و دارند؛ زیرا که خود را بازتولید می‌کنند). برای این منظور، حلقه‌های نهادی و اجتماعی و همچنین مباحثاتی بررسی می‌شوند که از یک سو، در فرآیند "رفرم" و "مدرنیزاسیون" از بالا، یعنی در پرتوی سیاست‌های رژیم پهلوی از اوایل دهه چهل و از سوی دیگر، در قالب گفتمان "بازگشت به خویش" و به طور کلی مواجهه با غرب به نمایندگی گروه‌های مخالف، به برآمدن موسیقی سُنتی کمک کردند.