مقایسه اثر پروبیوتیک، پاراپروبیوتیک‌ و پست‌بیوتیک‌ باکتری Lactobacillus casei برای تقویت عملکرد ایمنی در ماهی کپور معمولی (Cyprinus carpio)

نویسندگان

1 گروه زیست فناوری، دانشکده زیست فناوری، دانشگاه تخصصی فناوری های نوین آمل، مازندران، ایران

2 استادیار علوم آزمایشگاهی، دانشکده علوم پزشکی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد ساری، ساری، ایران

doi
10.22103/jab.2025.23896.1591
چکیده

هدف: کپور معمولی (Cyprinus carpio) مهمترین ماهی آب شیرین با پراکنش جهانی است که به دلیل سازگاری و پتانسیل آن در آبزی پروری تجاری ارزش دارد. با این حال، حساسیت آن به بیماری‌ها مستلزم استراتژی‌های مدیریت پایدار بیماری است. این مطالعه به مقایسه پتانسیل استفاده از مکمل‌های پروبیوتیک، پاراپروبیوتیک، و پست بیوتیک مشتق شده از CC16 Lactobacillus casei به مدت 56 روز برای افزایش پاسخ ایمنی و ظرفیت آنتی اکسیدانی کپور معمولی و بهبود مقاومت آنها در برابر عفونت Aeromonas hydrophila می‌پردازد. مواد و روش‌ها: چهار رژیم غذایی آزمایشی مورد استفاده قرار گرفت: یک رژیم غذایی پایه بدون باکتری به عنوان شاهد، یک رژیم غذایی پایه با کشت 24 ساعته L. casei (پروبیوتیک)، یک رژیم غذایی پایه با کشت 24 ساعته و سپس کشته شده L. casei (پاراپروبیوتیک) و یک رژیم غذایی پایه با مایع رویی بدون سلول (پست بیوتیک) از یک کشت زنده 24 ساعته L. casei . ماهی‌ها در آکواریوم های 80 لیتری به مدت 56 روز با جیره‌های آزمایشی تهیه شده تغذیه شدند. پس از آزمایش تغذیه، ماهی ها بیهوش و از ورید دمی خون و در نهایت سرم تهیه شد. پس از تشریح ، بافت روده نمونه برداری شد. پس از نمونه برداری، سنجش فعالیت آنتی اکسیدانی، پراکسیداسیون لیپیدی، سیستم کمپلمان در سرم (ACH50)، غلظت کل ایمنوگلوبولین(IgM)، فعالیت لیزوزیم سرم، فعالیت میلوپراکسیداز(MPO)، بیان ژن‌های ایمنی ( (IL-1β, TNFα, and IL-6و آزمون چالش باکتریایی انجام شد. نتایج: نشان داد که تیمار پاراپروبیوتیک نسبت به سایر گروه‌های آزمایشی، به طور قابل‌توجهی دفاع آنتی‌اکسیدانی و پاسخ ایمنی را افزایش داد، که با افزایش سطح آنزیم‌های آنتی اکسیدانی (سوپراکسید دیسموتاز، کاتالاز و گلوتاتیون پراکسیداز) و ظرفیت آنتی اکسیدانی کل و کاهش پراکسیداسیون لیپیدی همراه بود (P<0.05). همچنین افزایش ایمونوگلوبولین M، لیزوزیم و فعالیت‌های میلوپراکسیداز، و افزایش بیان سیتوکین‌های پیش‌التهابی (IL-1β، TNFα و IL-6) در گروه پاراپروبیوتیک و پست بیوتیک نسبت به گروه‌های دیگر کاملا مشهود بود.گروه‌های پاراپروبیوتیک و پست بیوتیک نرخ بقای بالاتری را در آزمون چالش باکتریایی نشان دادند. نتیجه گیری: این مطالعه نتیجه‌گیری می‌کند که پاراپروبیوتیک‌ها و پست‌بیوتیک‌ها در تقویت سیستم ایمنی ماهی کپور معمولی مؤثر هستند و به دلیل ساختار شیمیایی تعریف‌شده، خواص ویژه تقویت‌کننده سیستم ایمنی و ماندگاری طولانی‌تر، نسبت به پروبیوتیک‌های زنده مزیت‌هایی دارند و و یک راه امیدوارکننده برای پیشگیری از بیماری در پرورش ماهی کپور فراهم کند.