فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف: ویروس پژمردگی قهوه‌ای گوجه‌فرنگی (ToBRFV, Tobamovirus fructirugosum) از پاتوژن‌های مهمی است که گیاهان گوجه‌فرنگی و فلفل را تحت تأثیر قرار داده و آلوده می‌نماید. اهداف این مطالعه شامل تعیین خصوصیات مولکولی ToBRFV، میزان پراکنش، بررسی علائم گیاهان آلوده و همچنین بررسی مسیرهای احتمالی ورود این ویروس به گلخانه‌های استان یزد در ایران می‌باشد.مواد و روش‌ها: طی سال‌های 140۳- 1402 در مجموع ۱۳۶ نمونه گیاهی دارای علائم ویروسی و شبه‌ویروسی روی برگ‌ها و میوه‌ها، به‌همراه ۱۳ نمونه بدون علائم از نشاء‌های یک‌ماهه گیاهان گوجه‌فرنگی و فلفل گلخانه‌ای در مناطق مختلف استان یزد جمع‌آوری شدند.آر‌ان‌ای کل از برگ‌ها و میوه‌های نمونه‌برداری شده با استفاده از کیت تجاری استخراج و سپس با استفاده از آزمون RT-PCR آلودگی آن‌ها نسبت‌به ToBRFV مورد بررسی قرار گرفت. سپس ۱۴ جدایه ویروسی بر پایه رقم گیاهی، منطقه جغرافیایی و منبع جداسازی جهت مطالعات مولکولی انتخاب و ترادف ژن CP آن‌ها در بانک ژن ثبت گردیدند. سپس این توالی‌ها به‌همراه ۶۷ جدایه ToBRFV، انتخاب شده از بانک ژن، جهت مطالعات تبارزائی مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند.نتایج: واکنش‌ RT-PCR با استفاده از پرایمرهای اختصاصی، از میان ۱۳۶ نمونه دارای علائم، در ۹۸ نمونه منجر به تشکیل باند ۸۰۰ جفت‌بازی مربوط به ژن CP-ToBRFV گردید. نتایج بیانگر میزان بالای آلودگی (65/77 درصد) گیاهان گوجه‌فرنگی و فلفل‌های کشت‌شده در گلخانه‌های استان یزد به ToBRFV می‌باشد. بر مبنای درخت تبارزائی رسم شده بر اساس ژن CP مربوط به 67 جدایه ToBRFV انتخاب شده از بانک ژن به‌همراه ۱۴ جدایه حاصل از این مطالعه، جدایه‌ها در سه شاخه (I، II و III) با اعتبار سنجی پایین گروه‌بندی گردیدند. از میان ۱۴ جدایه مذکور، چهار جدایه در گروه II قرار گرفتند و سایر جدایه‌ها در هیچ‌یک از گروه‌های مشخص‌شده گروهبندی نگردیدند. علاوه بر این، نتایج حاصل نشان دهنده تشابه ترادف نوکلئوتیدی بالای (حدود ۹۸٪) جدایه‌های معرفی شده در این تحقیق با سایر جدایه‌های گزارش‌شده می‌باشد، که بیانگر تنوع ژنتیکی پائین (0.005) در میان جدایه‌های ToBRFV است.نتیجه‌گیری: ToBRFV معمولاً از طریق نشاءهای آلودهِ بدون علامت وارد گلخانه‌ها می‌شود و با رشد گیاه علائم ظاهر می‌گردند. ویروس پس از ورود به گلخانه، از طریق انتقال مکانیکی، فعالیت‌های باغبانی مانند هرس توسط کارگران گسترش می‌یابد. اینکه ToBRFV در برخی نمونه‌های دارای علائم شناسایی نشد، نشان می‌دهد که ویروس‌ها یا عوامل بیماریزای دیگری نیز ممکن است در ایجاد علائم نقش داشته باشند. همچنین، ممکن است ویروس‌های دیگری همراه با ToBRFV در نمونه‌های مثبت وجود داشته باشند که این موضوع نیازمند بررسی بیشتر است.