نقش ها و مداخلات ستاد مرکزی در کسب وکارهای تابعه: مروری نظاممند
نویسندگان
1 دانشیار، گروه مدیریت بازرگانی، دانشکده مدیریت، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
2 دکتری مدیریت بازرگانی، گرایش سیاستگذاری بازرگانی، دانشکده مدیریت، دانشگاه تهران، تهران، ایران
3 استادیار، گروه مدیریت بازرگانی، دانشکده مدیریت، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
4 استاد گروه مدیریت، دانشکده مدیریت، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران.
doi
10.29252/jbmp.18.37.13چکیده
هدف نهایی ستادهای مرکزی در بنگاههای مادر، خلق ارزش برای کسبوکارهای زیرمجموعه است. حال پرسش اساسی این است که ستاد مرکزی برای خلق ارزش چه نقشهایی را ایفا میکند و چه مداخلاتی را باید در کسبوکارهای تابعه به انجام رساند. هدف پژوهش حاضر، ارائه چارچوبی نظری برای نقشها و مداخلات ستاد مرکزی و عوامل موقعیتی تأثیرگذار بر آنها است. روش بهکاررفته در پژوهش حاضر، مرور نظاممند است که بر این اساس 31 مقاله مربوط به ستاد مرکزیِ بنگاههای مادر و استراتژی سطح بنگاه که در بین سالهای 1962 تا 2017 در دو پایگاه داده EBSCO و Web of Sience انتشار یافتهاند، استخراج و پس از انجام فرآیند غربالگری با استفاده از روش کدگذاری دستی بررسی و تحلیل شد. بر اساس نتایج حاصل از تحلیل مقالههای منتخب، 21 مداخله در قالب 3 نقش «جلوگیریکننده از زیان»، «خلقکننده ارزش» و «تخریبکننده ارزش» شناسایی شد. علاوه بر آن، 2 گروه از عوامل موقعیتی تأثیرگذار بر نحوه انجام نقشها و مداخلات ستاد مرکزی شامل «ویژگی کسبوکار» و «ویژگی ستاد مرکزی» نیز تعیین شد. تمامی نقشهایی که ستاد مرکزی در قبال کسبوکارهای تابعه ایفا میکند، در راستای خلق ارزش نیست و گاهی اوقات مداخلات آنها تنها جلوی تخریب ارزش را میگیرند (نقش پیشگیرنده یا حداقلی) و در برخی از موارد ستاد مرکزی موجب «تخریب ارزش» در واحدهای کسبوکار میشود.
