اثرات مخرب سیتوکین‌های التهابی ناشی از اندوتوکسین بر عملکرد کبد و کلیه و نقش تعدیل‌کننده استروژن در شرایط زنده

نویسندگان

1 گروه داروسازی، مؤسسه فنی پزشکی / کرکوک، دانشگاه فنی شمالی، عراق

doi
10.22103/jab.2025.26324.1799
چکیده

هدف: یکی از محرک‌های قوی سیستم ایمنی ذاتی، اندوتوکسین یا لیپوپلی‌ساکارید (LPS) است. این محرک می‌تواند منجر به سندرم پاسخ التهابی سیستمیک (SIRS) شود و در نهایت ممکن است به شوک سپتیک منجر گردد. استروژن یک هورمون استروئیدی است که نقش مهمی در تولیدمثل ماده‌ها دارد و همچنین عملکردهای متعددی در سایر سیستم‌های بدن از جمله سیستم ایمنی ایفا می‌کند. هدف این مطالعه بررسی بیان ژن‌های TNF-α، IL-6، CCL2 و CCL3 در پاسخ به LPS بود. اهداف دیگر این مطالعه شامل ارزیابی تغییرات هیستولوژیکی و عملکردی در کلیه و کبد، اندازه‌گیری سطح سرمی سیتوکین‌های التهابی مانند TNF-α، IL-6 و MCP-1 و بررسی اثرات اواریکتومی (برداشتن تخمدان‌ها و در نتیجه کمبود استروژن) بر میزان آسیب اندام‌ها و پاسخ التهابی ناشی از LPS در موش‌های بالغ ماده ویستار سه ماهه بود.مواد و روش‌ها: برای بررسی اثرات استروژن، اندوتوکسین‌ها و ترکیب آن‌ها، گروه‌های متعددی در آزمایش در نظر گرفته شدند. تمام آزمایش‌های آزمایشگاهی برای ارزیابی سیتوکین‌های التهابی، عملکرد کبد و کلیه و بیان ژن‌ها در آزمایشگاه‌های دانشکده دامپزشکی، دانشگاه القادسیه، عراق انجام شد. مطالعه شامل ۱۳۸ موش بالغ ماده ویستار (۳ ماهه) بود که در شش گروه اصلی تقسیم شدند (G1-Sham, G2-OVX, G3-LPS, G4-E2+LPS, G5-LPS+E2, and G6-E2)؛ هر گروه شامل ۲۳ موش بالغ ماده ویستار بود.نتایج: نتایج این مطالعه تفاوت آماری معناداری (p<0.05) در سطح سرمی سیتوکین‌های التهابی TNF-α، IL-6 و MCP-1 نشان داد. علاوه بر این، کراتینین و اوره (عملکرد کلیه)، ALT و AST (عملکرد کبد) و بیان ژن‌های TNF-α، IL-6، CCL2 و CCL3 نیز بین موش‌های بالغ ماده ویستار سه ماهه مشاهده شد.نتیجه‌گیری: مطالعه نشان داد که استروژن اثرات مضر سیتوکین‌های التهابی افزایش‌یافته به‌واسطه اندوتوکسین‌ها را کاهش می‌دهد و بنابراین عملکرد کبد و کلیه را در موش‌های بالغ ماده ویستار فعال می‌کند. مسیر سیگنالینگ استروژن می‌تواند یک هدف درمانی امیدوارکننده برای کاهش آسیب چنداندامی ناشی از سپسیس در شرایط کمبود استروژن باشد. پیش‌درمانی با استروژن بیان TNF-α را تقریباً 40% نسبت به گروه دریافت‌کننده تنها LPS کاهش داد.