فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف: ویسفاتین یا نیکوتین‌آمید فسفوریبوزیل‌ترانسفراز (NAMPT) یک آدیپوکاین چندکاره است. این مولکول درون‌سلولی با حفظ متابولیسم نیکوتین‌آمید آدنین دی‌نوکلئوتید (NAD⁺) نقش مهمی ایفا می‌کند. علاوه بر این، ویسفاتین در خارج از سلول نیز به‌عنوان یک تنظیم‌کننده مهم فرآیندهای متابولیکی و تولیدمثلی عمل می‌نماید. با وجود اهمیت زیستی بالای این مولکول، تنوع ژنتیکی ژن ویسفاتین در بزها و ارتباط آن با صفات تولیدی تاکنون به‌طور کامل و دقیق بررسی و شناسایی نشده است. ازاین‌رو، هدف از این مطالعه بررسی دو چندریختی تک‌نوکلئوتیدی (SNP) در ژن ویسفاتین بزهای بومی عراق و ارزیابی ارتباط آن‌ها با میزان تولید شیر، ترکیبات شیر و عملکرد تولیدمثلی بود.مواد و روش‌ها: نمونه‌های خون از ۴۶ بز ماده سالم از نظر بالینی که نماینده گله‌هایی با سیستم پرورش نیمه‌متراکم بودند، جمع‌آوری شد. DNA ژنومی استخراج گردید و دو ناحیه از ژن شامل یک قطعه ۳۵۰ جفت‌بازی از اگزون ۲ و یک ناحیه پروموتری ۸۲۵ جفت‌بازی شامل موقعیت -137 تکثیر شد. سپس تعیین ژنوتیپ‌ها با استفاده از روش PCR-RFLP و آنزیم HinfI برای SNP اگزون ۲ و توالی‌یابی مستقیم به روش سنگر برای SNP ناحیه پروموتری انجام گرفت. فراوانی آلل‌ها و ژنوتیپ‌ها محاسبه شد و تعادل هاردی-واینبرگ (HWE) مورد بررسی قرار گرفت. برای تحلیل ارتباط با صفات تولیدی از مدل‌های خطی عمومی استفاده شد و پس از آن آزمون تجزیه واریانس یک‌طرفه و آزمون توکی به کار رفت.نتایج: هر دو جایگاه ژنی چندشکل بوده و در تعادل هاردی-واینبرگ بودند. جهش A→G در اگزون ۲ منجر به ایجاد سه ژنوتیپ AA، AB و BB شد که در این میان ژنوتیپ AA فراوانی بیشتری داشت و با افزایش معنی‌دار تولید روزانه شیر، درصد چربی و پروتئین شیر، سن کمتر در اولین زایش، فاصله کوتاه‌تر بین زایش‌ها و اندازه بزرگ‌تر زایش همراه بود (P < 0.05). جهش C→T در موقعیت -137 ناحیه پروموتری نیز ژنوتیپ‌های CC، CT و TTرا ایجاد کرد و حیوانات دارای ژنوتیپ TT صفات مطلوب مشابهی از نظر تولید شیر و عملکرد تولیدمثلی نشان دادند، در حالی که درصد لاکتوز شیر تحت تأثیر قرار نگرفت.نتیجه‌گیری: در مجموع، نتایج این مطالعه نشان می‌دهد که هر دو نوع واریانت ساختاری و تنظیمی ژن ویسفاتین دارای اثرات مستقل و افزایشی بر تولید شیر و کارایی تولیدمثلی هستند. فراوانی نسبتاً بالای آلل‌های مطلوب A و T بیانگر آن است که ژن ویسفاتین می‌تواند به‌عنوان یک کاندیدای مناسب برای انتخاب به کمک نشانگرهای مولکولی به‌منظور بهبود عملکرد شیری و تولیدمثلی در جمعیت‌های بومی بز عراق مورد استفاده قرار گیرد.