اندازه گیری طیف انرژی پرتوهای ایکس سخت توکامک دماوند با استفاده از یک طیف‌سنج تابش ترمزی

نویسندگان

1 سازمان انرژی اتمی ایران

2 سازمان انرژی اتمی ایران

3 دانشگاه کاشان

4 دانشگاه کاشان

5 دانشگاه کاشان

6 سازمان انرژی اتمی ایران

doi
10.22052/6.1.47
چکیده

هدف از انجام این پژوهش، طراحی و امکان‌سنجی ساخت یک طیف‌سنج تابش ترمزی برای اندازه‌گیری طیف انرژی پرتوهای ایکس سخت خروجی از توکامک دماوند می‌باشد. در این طرح مجموعه‌ای از فیلترهای سربی با افزایش انرژی قطع و دزیمترهای ترمولومینسانسGR-200  مورد استفاده قرار گرفتند. در روش ارائه شده، با استفاده از اصل برهم‌نهی، معادله ماتریسی بین طیف انرژی پرتوهای ایکس سخت توکامک دماوند و دز جذبی در دزیمترهای ترمولومینسانس استخراج شد و مقادیر ماتریس ضرایب این معادله، با شبیه‌سازی مسئله توسط کد محاسباتی MCNPX، به‌دست آمد. پرتودهی توسط دستگاه توکامک دماوند انجام گرفت و طیف انرژی پرتوهای ایکس سخت خروجی از توکامک دماوند با اعمال روش‌های بازیابی و مجموعه نظری اندازه‌گیری شد. نتایج به‌دست آمده نشان می‌دهد که ابزار تشخیصی ساخته شده می‌تواند به ­عنوان یک طیف سنج فوتون مناسب برای بازیابی طیف انرژی پرتوهای ایکس سخت توکامک دماوند در بازه انرژی keV 100 تاMeV  2 مورد استفاده قرارگیرد.