ویژگیهای بیوشیمیایی و بیان برخی از ژن‌های مسیر اکسیداتیو در برنج (Oryza sativa L) تحت شرایط تنش شوری

نویسندگان

1 استاد، گروه زراعت و اصلاح نباتات و بیوتکنولوژی کشاورزی، دانشکده علوم کشاورزی دانشگاه گیلان، رشت، ایران

2 استادیار، گروه بیوتکنولوژی کشاورزی، دانشکده علوم کشاورزی دانشگاه گیلان، رشت، ایران

3 دانشجوی دکتری، گروه بیوتکنولوژی کشاورزی، دانشکده علوم کشاورزی دانشگاه گیلان، رشت، ایران

doi
چکیده

در این مطالعه، بیان ژن‌های گلوتاتیون پراکسیداز (OsGpx) و پراکسی ردوکسین (OsPrx)، میزان H2O2 و میزان آنزیم گایاکول پراکسیداز (POD) در ارقام برنج بومی (حسنی و عنبربو) و اصلاح شده (خزر و نعمت) ایرانی در واکنش به شوری 100 میلی‌مولار ارزیابی و با دو رقم شناخته شده و بین‌المللی متحمل (FL478) و حساس (IR29) به شوری به عنوان شاهدهای آزمایش مقایسه شدند. نتایج نشان داد که میزان فعالیت آنزیم پراکسیداز (POD) در ارقام متحمل در ساعات ابتدایی تنش و در ارقام حساس در ساعات انتهایی تنش به حداکثر خود رسید، به طوری که تحت شرایط تنش شوری فعالیت این آنزیم در ارقام حساس نسبت به ارقام متحمل بیشتر بود. مطالعه بیان ژن گلوتاتین پراکسیداز نشان داد که بیشترین میزان بیان این ژن در ریشه ارقام متحمل در شش ساعت پس از اعمال تنش بود و سپس در زمانهای 12، 24، 48 و 72 ساعت پس از تنش، میزان بیان این ژن به طور قابل ملاحظه‌ای کاهش یافت. در مقابل، بیان این ژن در ارقام حساس با افزایش زمان تنش به تدریج افزایش پیدا کرد. مطالعه ژن پراُکسی ردوکسین نشان داد که میزان بیان این ژن در ارقام متحمل در ساعات اولیه پس از اعمال تنش هیچ تغییری نکرد، اما در ساعت پایانی اعمال تنش (72 ساعت) بیان این ژن به نحو چشم‌گیری افزایش یافت. در مقابل، الگوی ثابتی برای بیان این ژن در ارقام حساس مشاهده نشد. همچنین نتایج نشان داد که در ارقام متحمل، بین کاهش H2O2 و افزایش بیان ژن‌ها و آنزیم‌ گلوتاتیون پراکسیداز رابطه مستقیمی وجود داشت.