تعیین اثربخشی آموزش مهارت‌های زندگی بر بهبود سلامت عمومی و جرأت‌مندی دختران نوجوان مورد سوءاستفاده جنسی

نویسندگان

1 استاد، گروه روانشناسی بالینی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد بین‌الملل کیش، ایران.

2 کارشناس ارشد، گروه روانشناسی بالینی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد بین‌الملل کیش، ایران.

doi
10.22123/chj.2019.185517.1287
چکیده

مقدمه: سوءاستفاده جنسی از مهم­ترین عوامل تهدیدکننده سلامت دختران در جهان است. مهارت­های زندگی، مهارت­های شخصی و اجتماعی هستند که نوجوانان با یادگیری آن­ها می­توانند در مورد خود و انسان­های دیگر به­طور شایسته­تری عمل کنند. بنابراین، این پژوهش با هدف تعیین اثربخشی آموزش مهارت­های زندگی بر سلامت عمومی و جرأت­مندی دختران مورد سوءاستفاده جنسی انجام شد. مواد و روش‌ها: این مطالعه از نوع کارآزمایی آموزشی با پیش­آزمون، پس­آزمون و پیگیری با گروه گواه بود. جامعه آماری پژوهش دختران با تجربه آزار و اذیت جنسی شهر تهران در سال 1397 بودند. 40 نفر با نمونه­گیری در دسترس انتخاب و در گروه­های آزمایش (20 نفر) و گواه (20 نفر) قرار گرفتند. جهت جمع­آوری داده­ها از مقیاس سلامت عمومی (گُلدبرگ، 1972) و مقیاس جرأت­مندی (گمبریل و ریچی، 1975) استفاده شد. در گروه آزمایش، آموزش مهارت زندگی در 9 جلسه به ­صورت هفته­ای 2 جلسه و هر جلسه 120 دقیقه اجرا گردید. در پایان آموزش از گروه­ها پس­آزمون گرفته شد و 2 ماه بعد نیز مرحله پیگیری انجام شد. داده­ها با آنالیز واریانس دوطرفه با اندازه­گیری مکرر تحلیل شد. یافته‌ها: نتایج پژوهش نشان داد آموزش مهارت زندگی بر سلامت عمومی (59/3=F، 014/0=p و 22/0=Eta) و جرأت­مندی دختران نوجوان مورد سوءاستفاده جنسی (32/4=F، 001/0=p و 26/0=Eta) گروه آزمایش در مراحل پس­آزمون و پیگیری تأثیر مثبت و معنی­داری داشت. نتیجه‌گیری: آموزش مهارت­های زندگی می­تواند جرأت­مندی دختران نوجوان را بهبود بخشد و علایم روان­شناختی ناشی از سوءاستفاده جنسی را کنترل کند. درمان مکمل آموزش مهارت­های زندگی در کنار درمان روان­پزشکی روتین این بیماران توصیه می­شود.