تأثیر آموزش رفتار درمانی عقلانی هیجانی بر راهبردهای تنظیم شناختی هیجان مادران دارای کودک فلج مغزی شهر تبریز در سال 1393

نویسندگان

1 دانشیار، گروه روانشناسی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران.

2 دانشجوی دکتری، گروه روانشناسی، دانشگاه آزاد اسلامی تبریز، تبریز، ایران.

3 دانشیار، گروه روانشناسی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران.

doi
10.22123/chj.2019.177363.1271
چکیده

مقدمه: مادران کودکان فلج مغزی در طی زندگی با کودک فلج مغزی از راهبردهای ناکارآمد تنظیم شناختی هیجان استفاده می‍کنند. در دهه‍های اخیر توجه گسترده‍ای به استفاده از مداخلات شناختی برای کاهش مشکلات روانشناختی مادران کودکان فلج مغزی معطوف شده است؛ لذا، پژوهش حاضر با هدف تعیین تأثیر آموزش رفتار درمانی عقلانی هیجانی بر راهبردهای تنظیم شناختی هیجان مادران دارای کودک فلج مغزی شهر تبریز در سال 1393 انجام شد. مواد و روش‍ها: این پژوهش نیمه ­آزمایشی بود. جامعه آماری آن مشتمل بر تمام مادران دارای کودک فلج مغزی زیر 12 سال شهر تبریز در سال 1393 بود که تعداد 30 نفر به وسیله روش نمونه‍گیری در دسترس انتخاب و  به طور تصادفی در گروه‍های آزمایش و کنترل (15 نفر برای هر گروه) جایگزین شدند. گروه‍ها پرسشنامه تنظیم شناختی هیجان گارنفسکی (2001) را طی پیش‌آزمون و پس‍آزمون تکمیل کردند. هشت جلسه 90 دقیقه‍ای رفتار درمانی عقلانی هیجانی گروهی در گروه‌ آزمایش اجراء شد و گروه کنترل مداخله‍ای دریافت نکرد. داده‌های گردآوری شده با استفاده از روش تحلیل کواریانس چندمتغیره و تک‍متغیره تجزیه و تحلیل شدند. یافته­ ها: رفتار درمانی عقلانی هیجانی بر راهبردهای منفی و مثبت تنظیم شناختی هیجان در مادران دارای کودک فلج مغزی تأثیر داشت (001/0p= ). نتیجه ­گیری: با توجه به اینکه رفتار درمانی عقلانی هیجانی بر راهبردهای انطباقی و غیرانطباقی تنظیم شناختی هیجان مادران دارای کودک فلج مغزی تأثیر دارد، آموزش این رویکرد به عنوان یک روش مداخله‍ای در افزایش به‍کارگیری راهبردهای کارآمد و کاهش راهبردهای ناکارآمد تنظیم شناختی هیجان توسط مادران دارای کودک فلج مغزی توصیه می‍شود.