فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف: هدف اصلی این پژوهش، مقایسه ویژگی‌های شیمیایی، فعالیت ضدباکتریایی و ظرفیت آنتی‌اکسیدانی سه نوع عصاره مختلف حاصل از دانه‌های Elettaria cardamomum شامل عصاره آبی، عصاره اتانولی و روغن اسانسی بود. این مطالعه با هدف ارزیابی قابلیت استفاده از این عصاره‌ها به‌عنوان ترکیبات زیست‌فعال طبیعی در کاربردهای دارویی و همچنین نگهداری مواد غذایی انجام شد.مواد و روش‌ها: دانه‌های E. cardamomum به‌وسیله روش استخراج آبی، حلال آلی (اتانول) و تقطیر با آب برای تولید روغن اسانسی استخراج شدند. پروفایل مولکولی روغن اسانسی با استفاده از دستگاه کروماتوگرافی گازی-طیف‌سنجی جرمی (GC-MS) مورد تجزیه‌وتحلیل قرار گرفت. اثربخشی ضدمیکروبی عصاره‌ها در برابر برخی باکتری‌های بیماری‌زا با استفاده از روش انتشار دیسکی (اندازه‌گیری قطر هاله مهاری) و آزمون حداقل غلظت مهاری (MIC) ارزیابی شد. ظرفیت آنتی‌اکسیدانی با استفاده از آزمون مهار رادیکال آزاد DPPH (2,2-دی‌فنیل-1-پیکریل‌هیدرازیل) اندازه‌گیری گردید.نتایج: بررسی شیمیایی روغن اسانسی نشان داد که آلفا-ترپینیل استات و ترکیب 8,8′-(3-methyl-1-oxobutylidene) bis (3,6-dioxa-1,8-octanediyl) اجزای غالب آن هستند. عصاره آبی بیشترین اثر ضدباکتریایی را، به‌ویژه علیه Staphylococcus aureus، نشان داد؛ به‌طوری‌که قطر هاله مهاری برابر با 18.0 ± 0.5 میلی‌متر و مقادیر MIC در بازه 12.5 تا 50 میلی‌گرم بر میلی‌لیتر بود. در مقابل، روغن اسانسی کمترین فعالیت ضدباکتریایی را نشان داد. عصاره اتانولی در مقایسه با سایر عصاره‌ها دارای بیشترین توان آنتی‌اکسیدانی بود و کمترین مقدار IC₅₀ (بر حسب میکروگرم بر میلی‌لیتر) را ثبت کرد. این برتری به توان بالای اتانول در استخراج ترکیبات فنولی و فلاونوئیدی قطبی نسبت داده می‌شود.نتیجه‌گیری: نتایج این پژوهش نشان می‌دهد که کارایی زیستی E. cardamomum به‌طور قابل توجهی تحت تأثیر روش استخراج مورد استفاده قرار دارد. عصاره آبی برای کاربردهای ضدباکتریایی مناسب‌تر است، در حالی‌که عصاره اتانولی برای اهداف آنتی‌اکسیدانی انتخاب بهینه محسوب می‌شود. این یافته‌ها کاربرد سنتی هل را تأیید کرده و نشان می‌دهد که انتخاب حلال مناسب نقش اساسی در به حداکثر رساندن مزایای دارویی و نگهدارندگی آن در صنایع غذایی و داروسازی دارد.