فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف: هدف از این مطالعه، شناسایی پروفایل فیتوشیمیایی عصاره برنج سیاه (Oryza sativa L.) با استفاده از روش LC-MS/MS، تعیین و ارزیابی فعالیت آنتی‌اکسیدانی و فعالیت محافظت نوری در شرایط in vitro، و فرمولاسیون و بهینه‌سازی یک کرم امولسیون روغن در آب حاوی عصاره برنج سیاه به‌عنوان یک عامل طبیعی محافظت‌کننده در برابر نور بود.مواد و روش‌ها: دانه‌های برنج سیاه جمع‌آوری‌شده از منطقه نورث توراجا در اندونزی ابتدا با حلال هیدرواتانولی به روش ماسراسیون استخراج شدند و سپس با استفاده از تکنیک LC-MS/MS مورد شناسایی ترکیبات قرار گرفتند. این روش به‌منظور شناسایی ترکیبات اصلی فیتوشیمیایی عصاره به کار گرفته شد. فعالیت آنتی‌اکسیدانی، میزان کل ترکیبات فنولی و فلاونوئیدی، و فعالیت محافظت نوری عصاره در غلظت‌های مختلف با استفاده از روش DPPH و اسپکتروفتومتری UV–Vis ارزیابی گردید. پایه کرم با استفاده از طراحی آماری Simplex Lattice Design و با در نظر گرفتن اسید استئاریک، تری‌اتانول‌آمین (TEA) و گلیسرین به‌عنوان متغیرهای مستقل و با هدف دستیابی به محدوده مناسب pH و ویسکوزیته بهینه‌سازی شد. سپس پایه بهینه با غلظت‌های 5/2، ۵ و ۱۰ درصد عصاره غنی‌سازی شد و کرم‌های حاصل از نظر خواص فیزیکوشیمیایی، پایداری و فاکتور محافظت در برابر آفتاب مورد ارزیابی قرار گرفتند.نتایج: بازده عصاره خشک برابر با 34/11% به‌دست آمد و میزان کل فنول‌ها و فلاونوئیدها به‌ترتیب 12/2 ± 68/15 میلی‌گرم معادل اسید گالیک بر گرم عصاره (mg GAE/g) و 69/0± 56/24 میلی‌گرم معادل کوئرستین بر گرم عصاره (mg QE/g) بود. عصاره فعالیت آنتی‌اکسیدانی قوی نشان داد و فعالیت محافظت نوری آن به‌صورت وابسته به غلظت افزایش یافت. آنالیز LC-MS/MS وجود ترکیبات پیچیده‌ای شامل پلی‌فنول‌ها و آمین‌ها/آمیدهای لیپوفیل را نشان داد. بر اساس طراحی Simplex Lattice، فرمولاسیونی شامل 10% اسید استئاریک، 3% TEA و 5/13% گلیسرین با pH حدود 1/6 و ویسکوزیته حدود 16000 سانتی‌پواز به‌عنوان فرمولاسیون بهینه شناسایی شد. کرم‌های حاوی 5/2 تا 10% عصاره از نظر pH (5/4 -6/4)، ویسکوزیته، یکنواختی و نوع امولسیون روغن در آب پایدار بودند و SPF آن‌ها تا 1/7 در غلظت 10% عصاره افزایش یافت. همچنین ویژگی‌های ارگانولپتیک قابل قبولی پس از آزمون‌های پایداری حفظ شد.نتیجه‌گیری: عصاره برنج سیاه دارای فعالیت آنتی‌اکسیدانی و محافظت نوری in vitro قابل توجهی است و افزودن آن به فرمولاسیون کرم روغن در آب موجب بهبود SPF و پایداری فرمولاسیون می‌شود. ترکیب شناسایی فیتوشیمیایی با LC-MS/MS و بهینه‌سازی فرمولاسیون، رویکردی مؤثر برای توسعه محصولات محافظت نوری مبتنی بر برنج سیاه و استفاده از آن به‌عنوان یک ماده فعال چندمنظوره در ضدآفتاب‌های طبیعی فراهم می‌کند.