غنای فیتوشیمیایی و خواص ضدپیری گیاه Kalanchoe pinnata: بینش‌هایی حاصل از آزمون‌های آنتی‌اکسیدانی و مهار الاستاز

نویسندگان

1 گروه آنالیز دارویی و شیمی دارویی، دانشکده علوم سلامت، دانشگاه المدارسه مادانی، ماکاسار، 90242، اندونزی

2 علوم تربیتی، دانشگاه پِجوآنگ جمهوری اندونزی، ماکاسار، 90215، اندونزی

3 گروه آنالیز دارویی و شیمی دارویی، دانشکده علوم سلامت، دانشگاه المدارسه مادانی، ماکاسار، 90242، اندونزی

4 گروه فناوری دارویی، دانشکده علوم سلامت، دانشگاه المدارسه مادانی، ماکاسار، 90242، اندونزی.

5 گروه شیمی دارویی، دانشکده داروسازی، دانشگاه اندونزی شرقی، ماکاسار، اندونزی.

6 گروه آنالیز دارویی و شیمی دارویی، دانشکده علوم سلامت، دانشگاه المدارسه مادانی، ماکاسار، 90242، اندونزی

doi
10.22103/jab.2026.26102.1783
چکیده

هدف: این مطالعه با هدف ارزیابی ترکیبات فیتوشیمیایی و فعالیت‌های زیستی عصاره‌های برگ و ساقه گیاه Kalanchoe pinnata انجام شد. اهداف اختصاصی شامل تعیین مقدار ترکیبات فنولی، فلاونوئیدی و آلکالوئیدی، بررسی توان آنتی‌اکسیدانی با استفاده از چندین آزمون in vitro و تعیین فعالیت ضدپیری از طریق مهار آنزیم الاستاز بود.مواد و روش‌ها: برگ‌ها و ساقه‌های K. pinnata از استان سولاوسی جنوبی اندونزی جمع‌آوری، خشک، پودر و با استفاده از اتانول 96% به روش ماسراسیون استخراج شدند. غربالگری فیتوشیمیایی با آزمون‌های کیفی استاندارد انجام گرفت و اندازه‌گیری کمی ترکیبات فنولی، فلاونوئیدی و آلکالوئیدی با روش‌های رنگ‌سنجی صورت پذیرفت. فعالیت آنتی‌اکسیدانی با استفاده از آزمون‌های ظرفیت کل آنتی‌اکسیدانی (TAC)، قدرت احیای آهن (FRAP)، ظرفیت احیای مس (CUPRAC)، مهار رادیکال ABTS و آزمون سفیدشدگی بتاکاروتن ارزیابی شد. فعالیت مهار الاستاز با استفاده از الاستاز پانکراس خوک و بستر N-succinyl-(Ala-Ala-Ala)-p-nitroanilide تعیین گردید. تمامی آزمایش‌ها در سه تکرار انجام شد و داده‌ها با استفاده از آمار توصیفی، تحلیل همبستگی و تحلیل مؤلفه‌های اصلی (PCA) مورد بررسی قرار گرفتند.نتایج: هر دو عصاره برگ (KPLE) و ساقه (KPSE) حاوی ترکیبات فنولی، فلاونوئیدی و آلکالوئیدی بودند؛ در حالی که ترپنوئیدها تنها در برگ‌ها و ساپونین‌ها فقط در ساقه‌ها شناسایی شدند. آنالیز کمی نشان داد که میزان ترکیبات فنولی (36.73 میلی‌گرم معادل اسید گالیک بر گرم)، فلاونوئیدی (06/20 میلی‌گرم معادل کوئرستین بر گرم) و آلکالوئیدی (42/11 میلی‌گرم معادل کینین بر گرم) در عصاره ساقه بیشتر از برگ بود. عصاره ساقه (KPSE) فعالیت آنتی‌اکسیدانی قوی‌تری نشان داد و مقادیر بالاتری از TAC (66.78 µM GAEAC/g)، FRAP (122.26 µM FeEAC/g) و CUPRAC (31.60 µM QEAC/g) را ثبت کرد و همچنین توان بالایی در مهار رادیکال ABTS و پراکسیداسیون لیپیدی ((IC₅₀ کمتر از 50 میکروگرم بر میلی‌لیتر) داشت. در مقابل، عصاره برگ (KPLE) ظرفیت آنتی‌اکسیدانی متوسطی (IC₅₀ در بازه 50 تا 100 میکروگرم بر میلی‌لیتر) نشان داد. مهار الاستاز برای KPSE متوسط (IC₅0 = 44 µg/mL) و ضعیف برای KPLE(IC₅₀ = 680 µg/mL) بود. تحلیل PCA و همبستگی، ارتباط قوی بین غنای فیتوشیمیایی و فعالیت‌های آنتی‌اکسیدانی و ضدالاستازی را تأیید کرد.نتیجه‌گیری: عصاره ساقه K. pinnata در مقایسه با عصاره برگ، محتوای فیتوشیمیایی بالاتر، ظرفیت آنتی‌اکسیدانی قوی‌تر و مهار مؤثرتری بر الاستاز نشان داد. این نتایج، ساقه‌های K. pinnata را به‌عنوان منبع طبیعی امیدبخش ترکیبات آنتی‌اکسیدانی و ضدپیری معرفی می‌کند و از پتانسیل کاربرد آن‌ها در فرمولاسیون‌های آرایشی-بهداشتی گیاهی و فرآورده‌های درمانی حمایت می‌نماید.