تأملی بر شهر دوستدار زنان در فضاهای تفریحی با تأکید بر رویکرد نظریه حق به شهر (مطالعه موردی: پارک بانوان بوستان ولایت)

نویسندگان

1 استادیار گروه شهرسازی، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 دانش‌آموخته دکترای برنامه‌ریزی شهری دانشگاه خوارزمی؛ مدرس، گروه شهرسازی، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

doi
10.22124/upk.2025.29606.2008
چکیده

بیان مسئله: یکی از پیش­‌شرط‌­های تکوین فضاهای عمومی به‌ویژه حق انسانی هر فرد در جهت برخورداری از فرصت­‌های ارائه شده است که با عنوان نظریه حق به شهر شناخته می­‌شود. حضور زنان در فضاهای عمومی شهر نیز از این مقوله مستثنا نیست، بلکه بازتعریف خلق زندگی بهتر و پاسخ به نیازهای انسانی می‌­باشد.هدف: هدف پژوهش حاضر تحلیل شهر دوستدار زنان در بوستان ولایت با رویکرد نظریه حق به شهر است.روش: روش پژوهش حاضر توسعه­ای با روشی آمیخته ­(کمی-کیفی) است که با استفاده از پرسش­نامه‌­ای محقق ساخته و مصاحبه ساختاریافته با خبرگان و متخصصان حیطه امور شهری انجام شده است. در راستای سنجش روایی پرسشنامه­‌ها از روش روایی سازه استفاده شده است. در این روش با استفاده از نرم­افزار لیزرل، تحلیل عاملی تأییدی متغیرها مورداندازه‌گیری قرارگرفته است.یافته‌ها: نتایج حاصل از پژوهش که ابتدا استخراج شاخص‌­های پژوهش از طریق مطالعه پژوهش‌­های کار شده با استفاده از تحلیل محتوا و تائید از طرف کارشناسان و خبرگان سازمانی بود و سپس نتایج در قالب پرسش­نامه به­صورت کمی مطرح شد و با استفاده از تحلیل عاملی تأییدی مرتبه اول و دوم متغیر شهر دوستدار زنان ضرایب معناداری عدد (96/1) را به ‌دست داد که نتایج فوق نشان‌دهنده تائید روایی سازه پرسشنامه شهر دوستدار زنان است.نتیجه­‌گیری: با توجه به آماره‌­های مورداستفاده برای نیکویی برازش از قبیل CFI، NFI، IFI، RFI و ... بزرگ‌تر از 9/0 بود که می­توان این‌گونه استنباط کرد که مدل تحقیق از برازش مناسبی برخوردار است. ازآنجایی‌که RMSEA برابر با 069/0 می‌­باشد و این مقدار، کوچک‌تر از 1/0 است نشان می­دهد که گویه­‌های پرسشنامه به‌خوبی، قابلیت سنجش شهر دوستدار زنان را با رویکرد حق به شهر را دارند. نگاهی کل­گرایانه و بازنگری در الگوی طراحی شهرهای سنتی، بسترسازی برای مشارکت زنان در فضاهای عمومی شهر،  به‌عنوان راهکاری مهم قلمداد می شود.