فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف: لاک‌پشت منقار عقابی (Eretmochelys imbricata) یکی از گونه‌های به‌شدت در معرض خطر انقراض است که دارای سیستم تعیین جنسیت وابسته به دما (TSD) می‌باشد. با توجه به تأثیر تغییرات اقلیمی بر نسبت جنسی این گونه و کمبود اطلاعات در زمینه تفاوت‌های ژنتیکی مرتبط با جنسیت، این مطالعه با هدف ارزیابی کاربرد چهار مارکر ژنتیکی 6299، 6299-T، 14749 و 14749-T (معرفی‌شده در مطالعات ژنومی پیشین بر روی لاک‌پشت نرم‌لاک چینی (Pelodiscus sinensis)) انجام شد تا بررسی شود آیا این مارکرها می‌توانند تفاوت‌های ژنتیکی بالقوه‌ای بین نرها و ماده‌های E. imbricata  آشکار سازند یا خیر. مواد و روش‌ها: نمونه‌برداری در طول فصل تخم‌گذاری از سه زیستگاه اصلی تخم‌گذاری لاک‌پشت منقار عقابی در خلیج فارس شامل جزایر نخیلو، و ام‌الگورم و سواحل پارک ملی دریایی نایبند انجام شد. نمونه‌ها شامل یک لاک‌پشت ماده بالغ و پانزده جوجه لاک‌پشت بودند. DNA ژنومی از بافت اندامی استخراج و کیفیت و کمیت آن با الکتروفورز ژل آگارز و اسپکتروفتومتری ارزیابی شد. واکنش PCR با استفاده از چهار جفت پرایمر معرفی‌شده در مطالعه Zeng et al.  (2024) انجام شد. محصولات PCR روی ژل آگارز دو درصد الکتروفورز شده و الگوهای باندی بین افراد، جمعیت‌ها و جنس‌ها به‌صورت کیفی و نیمه‌کمی مقایسه گردید. نتایج: نتایج نشان داد که مارکرهای 6299 و 6299-T تنوع ژنتیکی قابل توجهی بین افراد و جمعیت‌ها ایجاد می‌کنند، اما این تفاوت‌ها به‌طور یکنواخت با جنسیت مرتبط نبودند. نشانگر 14749  تفاوت‌هایی در سطح جمعیتی آشکار ساخت، به‌گونه‌ای که الگوهای باندی بین جزایر متفاوت ولی درون هر جمعیت یکنواخت بودند. در مقابل، نشانگر 14749-T الگوهای باندی تقریباً یکسانی در تمامی نمونه‌ها نشان داد که بیانگر تنوع ژنتیکی پایین این ناحیه ژنومی در E. imbricata است. هیچ‌یک از مارکرها الگوی قطعی و پایدار تفکیک نر و ماده را نشان ندادند. نتیجه‌گیری: این مطالعه نشان می‌دهد که مارکرهای ژنتیکی معرفی‌شده برای گونه‌های دارای تعیین جنسیت ژنتیکی، در گونه‌ای با سیستم تعیین جنسیت وابسته به دما مانند Eretmochelys imbricata  نمی‌توانند به‌عنوان مارکرهای قطعی تعیین جنسیت مورد استفاده قرار گیرند. با این حال، برخی از این مارکرها می‌توانند ابزارهای ارزشمندی برای بررسی تنوع ژنتیکی، ساختار جمعیتی و مطالعات حفاظتی باشند. نتایج بر ضرورت توسعه و اعتبارسنجی مارکرهای گونه‌اختصاصی و انجام مطالعات ژنومی، اپی‌ژنتیکی و بیان ژن برای درک بهتر مکانیسم‌های مولکولی مرتبط با جنسیت در لاک‌پشت‌های دریایی تأکید می‌کند.