فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

بیان مسئله: نگاه فراکالبدی و فرهنگی به آب در همراهی با حضور فیزیکی و کارکردی، تأثیر خود را در پیدایش و توسعه تمدن‌ها، با گزینش مکان استقرار شهرها، چیدمان و نحوه توسعه محلات ایفا نموده و در نهایت مهر خود را بر ساختار و سازمان فضایی شهرها زده است. واکاوی نقش آب در متمایز نمودن ساختار و سازمان فضایی شهرها در اقلیم‌های مختلف خاستگاه پژوهش خواهد بود.هدف: بررسی تحلیلی پهنه‌های اقلیمی ایران و ساختار و سازمان فضایی شهرهای هر پهنه به کمک روش چیدمان فضا و ارائه راهکارهای سازمان‌دهی و اصلاح ساختار فضایی شهر براساس آن است.روش: پژوهش حاضر مبتنی بر بررسی تفسیری تاریخی با تکیه بر تحلیل محتوا براساس ترکیب الگوهای کمی و کیفی است. لذا آنچه در بستر زمان در ارتباط با حضور آب و تأثیراتش در شکل‌گیری و توسعه فضاهای شهری و ساختار و سازمان فضایی آن‌ها اتفاق افتاده است، در قالب روایی گزارش می‌گردد و در ادامه با استفاده از روش چیدمان فضا به بررسی ارتباط میان آب با ساختار و سازمان فضایی شهرها در پهنه‌های اقلیمی ایران پرداخته خواهد شد.یافته‌ها: با تأمل در ساختار و سازمان فضایی شهرها در مقیاس‌های کلان، میانی و خرد، می‌توان نقش آب را در پیدایش، مکان‌گزینی، شکل‌گیری و توسعه آتی شهرها مشاهده نمود که حیات اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جوامع را متأثر می‌نموده است. در سطح کلان، آب در هنگام مکانیابی ساختار شهر حضور داشت. در سطح میانی، نظام آب‌رسانی، سازمان فضایی شهرها را علی‌رغم ارگانیک بودن، تحت تأثیر قرار داده و به مکانیابی کاربری‌ها و فعالیت‌ها جهت می‌داد. در سطح خرد نیز حضور مردم در فضاهای شهری، تبیین‌کننده تعامل با آب و ایجاد فضاهای خاطره‌انگیز بود.نتیجه­ گیری: آسیب‌شناسی ساختار فضایی شهر برای سازمان‌دهی پیکره‌بندی فضایی و ایجاد یکپارچگی در کل شهر ضروری است و روش چیدمان فضا ابزاری مناسب در این زمینه است. خدمات‌رسانی مناسب و بهبود عملکرد شهری، بدون شناخت دقیق ساختار و سازمان فضایی شهر کارایی لازم را به همراه نخواهد داشت.