فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف: لیشمانیوز یکی از بیماری‌های انگلی است که به‌طور گسترده در جهان توسط تک یاخته‌ای از جنس لیشمانیا ایجاد شده‌است. در حال حاضر جهت درمان لیشمانیوز جلدی از ترکیبات پنج ظرفیتی آنتیموان نظیر گلوکانتیم و آمفوتریسین B استفاده می شود. داروهای گیاهی در بسیاری از موارد فاقد هرگونه عارضه هستند و از طرفی در‌دسترس و ارزان می‌باشند. از این رو پیدا کردن یک داروی گیاهی برای درمان لیشمانیوز یکی از اهداف جهانی است. این مطالعه به‌منظور ارزیابی فعالیت ضد لیشمانیایی عصاره الکلی برگ‌های گیاه دارویی پونه، روی مرحله پروماستیگوت لیشمانیا ماژور با روش رنگ سنجی در شرایط آزمایشگاهی انجام شد. مواد و روش‌ها: پروماستیگوت های لیشمانیا ماژور در محیط کشت RPMI-1640 به همراه 10 درصد FBS کشت داده شدند. برای تعیین سمیت عصاره بر سلول‌های ماکروفاژ از روش MTT و خوانش با الایزا و برای تعیین اثر آنتی پروماستیگوتی عصاره از روش بررسی آپوپتوز با فلوسایتومتری استفاده‌‌ شد. میزان CC50 و IC50 از طریق نتایج این دو تست محاسبه شدند و در هر دو تست از آمفوتریسین به عنوان کنترل مثبت استفاده شد. برای این منظور، پروماستیگوت‌ها به همراه غلظت‌های مختلف عصاره برگ گیاه دارویی پونه و آمفوتریسین B بر روی پلیت 96 خانه اضافه و به مدت 72 ساعت انکوبه شدند و سپس ارزیابی‌ها براساس آزمون‌های فوق صورت پذیرفت. داده‌های آماری با استفاده از روش دانکن، ANOVA و نرم افزار SAS در سطح احتمال (05/0≥(P آنالیز شدند. نتایج: بیشترین مقدار آپوپتوز مربوط به تیمار800 میکرو‌گرم بر میلی‌لیتر که به‌ترتیب در آمفوتریسین B 35/97 درصد و در عصاره الکلی برگ گیاه دارویی پونه 42/47 درصد بود. غلظتی از دارو که از رشد %50 سلول‌ها جلوگیری می‌کند (CC50)، برای آمفوتریسین B 6/129 و برای عصاره گیاه دارویی پونه 162 میکروگرم بر میلی‌لیتر بود. میزان IC50 پروماستیگوت در آمفوتریسین و عصاره گیاه دارویی پونه به‌ترتیب به‌طور میانگین 5/18 و 01/111 ± 5/2989 میکروگرم بر میلی‌لیتر می‌باشد. نتیجه‌گیری: عصاره الکلی برگ گیاه پونه با افزایش غلظت از رشد پروماستیگوت‌ها جلوگیری کرده و در بعضی از غلظت‌ها با یکدیگر و با داروی آمفوتریسین B تفاوت معنی‌داری داشتند. بر‌اساس نتایج فلوسایتومتری، افزایش آپوپتوزیس وابسته به دوز دیده‌شد. با توجه به نتایج CC50 عصاره الکلی برگ گیاه پونه، اثر بخشی بالایی نشان‌داد. لذا مطالعات بیشتر برای ارزیابی تاثیر آن بر روی انگل لیشمانیا در شرایط بالینی بسیار مطلوب است.