ارزیابی رضایتمندی ساکنین مسکن حداقل براساس نیازهای انسانی
نویسندگان
1 دانشیار و عضو هئیت علمی گروه معماری، دانشکده هنر و معماری دانشگاه گیلان، رشت
2 گروه معماری/دانشکده هنرومعماری/دانشگاه گیلان
doi
10.22124/upk.2025.19370.1629چکیده
بیان مسئله: یکی از راهحلهای شایع در تأمین مسکن توسط دولتها، برنامهریزی و ساخت مسکن اجتماعی میباشد. حداقلسازی به عنوان یک رویکرد کاربردی در مسکن اجتماعی بسیار استفاده میشود به گونهای که می توان این نوع مسکن را مسکن حداقل نیز نامید. کمینه کردن فضاها در مسکن حداقل به عنوان یک راه حل متداول، موجب نادیده گرفته شدن کیفیت محیطهای مسکونی که عاملی تأثیرگذار بر کیفیت زندگی انسان و در نتیجه رضایتمندی در محیط مسکونی ساخته شده است، میگردد. در نتیجه توجه به عوامل و مؤلفههای تأثیرگذار در افزایش کیفیت زندگی و در نتیجه ایجاد رضایتمندی سکونتی در مسکن حداقل اهمیت دارد.هدف:هدف از این پژوهش بررسی مؤلفههای مؤثر در تأمین نیازهای انسانی در مسکن حداقل که در نتیجه منجر به افزایش سطح رضایتمندی سکونتی در ساکنین این گونه از مسکن میگردد، میباشد.روش:در این پژوهش در مرحله اول به روش تحلیلی-توصیفی متغیرها و ریز معیارهای مؤثر در ایجاد رضایتمندی براساس نیازهای انسانی ارائه گردید. سپس میزان تأثیرگذاری هرکدام از متغیرها در تأمین نیازهای انسانی با توجه به مؤلفههای محیطی و انسانی ارزیابی شد. برای این منظور به وسیله پرسشنامه بسته پاسخ با مقیاس لیکرت 5 گزینهای، از 331 نفر از ساکنین مسکن مهر شهر رشت، 8 سوال فردی و 37 سوال ارزیابی برای 5 عامل انسانی و 7 عامل محیطی پرسیده شد. نتایج به روش آمار توصیفی و استنباطی مورد بررسی و تحلیل قرار گرفت.یافتهها:نتایج پژوهش نشان داد علاوه بر توجه به مؤلفههای نور و ابعاد و سرانهها (تسهیلات مسکن) و ایمنی در طراحی مسکن حداقل، پارامترهایی مانند انعطافپذیری و دسترسی مناسب و همچنین سیمای شهری در ارتقا کیفیت مسکن حداقل و رفع نیازهای انسانی تأثیر بهسزایی دارند و لحاظ کردن این مؤلفهها در طراحی مسکن حداقل، به منظور افزایش رضایتمندی ساکنان حائز اهمیت میباشد. با افزایش نیازهای قلمروگزینی، حس تعلق خاطر و زیباییشناسی از طریق تدوین اصول طراحی فضاها از نظر کالبدی و عملکردی نیز میتوان به این هدف دست پیدا کرد.نتیجهگیری: نتایج پژوهش نشان داد علاوه بر توجه به مؤلفههای نور و ابعاد و سرانهها (تسهیلات مسکن) و ایمنی در طراحی مسکن حداقل، پارامترهایی مانند انعطافپذیری و دسترسی مناسب و همچنین سیمای شهری در ارتقا کیفیت مسکن حداقل و رفع نیازهای انسانی تأثیر بهسزایی دارند و لحاظ کردن این مؤلفهها در طراحی مسکن حداقل، به منظور افزایش رضایتمندی ساکنان حائز اهمیت میباشد.