واکنش عملکرد و اجزای عملکرد ارقام گندم (Treaticum aestivum L.) در شرایط رقابت با علف هرز بروموس ژاپنی (Bromus japonicus L.) در منطقه سیستان
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری گروه زراعت دانشکده کشاورزی دانشگاه زابل
2 استادیار گروه زراعت دانشکده کشاورزی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان
3 دانشیار گروه زیست شناسی دانشکده علوم دانشگاه یزد
4 دانشیار گروه زراعت دانشکده کشاورزی دانشگاه زابل
5 کارشناس مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی سیستان
doi
چکیده
به منظور ارزیابی عملکرد و اجزای عملکرد چهار رقم گندم در شرایط رقابت با علف هرز بروموس ژاپنی، آزمایشی مزرعهای به صورت فاکتوریل در قالب طرح پایه بلوکهای کامل تصادفی در سال زراعی 94-1393 در مزرعه تحقیقاتی دانشگاه زابل اجرا شد. فاکتورهای آزمایش شامل چهار رقم گندم (هامون، هیرمند، بولانی و کلک افغانی) و هفت سطح علف هرز (صفر، 100، 150، 200، 250، 300 و 400 بوته در متر مربع) بود. در این تحقیق، عملکرد دانه و صفات مرتبط با آن شامل شاخص برداشت، عملکرد زیستتوده، ارتفاع بوته، تعداد پنجه در بوته، وزن هزار دانه، تعداد دانه در سنبله، تعداد پنجه بارور در بوته و تعداد سنبله در متر مربع اندازهگیری شدند. نتایج تجزیه واریانس نشان داد که بین ارقام گندم و بین سطوح تراکم علف هرز از نظر تمامی صفات مورد مطالعه و برهمکنش رقم × تراکم علف هرز، به جز شاخص برداشت، تفاوت معنیداری وجود داشت. نتایج مقایسه میانگینها نیز نشان داد که واکنش ارقام در شرایط رقابت با بروموس ژاپنی متفاوت بود، به طوری که بیشترین تعداد پنجه، ارتفاع بوته، عملکرد زیستتوده و عملکرد دانه از رقم کلک افغانی به دست آمد و وزن خشک و عملکرد بذر بروموس ژاپنی در رقابت با این رقم به مراتب کمتر از سایر ارقام گندم بود. بهطور کلی نتایج این تحقیق نشان داد که عملکرد دانه بیشتر از عملکرد زیستتوده تحت تأثیر رقابت با بروموس ژاپنی قرار گرفت و شاخص تحمل به تداخل ارقام گندم در صفت عملکرد زیستتوده بیشتر از عملکرد دانه بود.