واکنش عملکرد و اجزای عملکرد ارقام گندم (Treaticum aestivum L.) در شرایط رقابت با علف هرز بروموس ژاپنی (Bromus japonicus L.) در منطقه سیستان

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری گروه زراعت دانشکده کشاورزی دانشگاه زابل

2 استادیار گروه زراعت دانشکده کشاورزی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان

3 دانشیار گروه زیست شناسی دانشکده علوم دانشگاه یزد

4 دانشیار گروه زراعت دانشکده کشاورزی دانشگاه زابل

5 کارشناس مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی سیستان

doi
چکیده

به منظور ارزیابی عملکرد و اجزای عملکرد چهار رقم گندم در شرایط رقابت با علف هرز بروموس ژاپنی، آزمایشی مزرعه­ای به صورت فاکتوریل در قالب طرح پایه بلوک­های کامل تصادفی در سال زراعی 94-1393 در مزرعه تحقیقاتی دانشگاه زابل اجرا شد. فاکتورهای آزمایش شامل چهار رقم گندم (هامون، هیرمند، بولانی و کلک افغانی) و هفت سطح علف هرز (صفر، 100، 150، 200، 250، 300 و 400 بوته در متر مربع) بود. در این تحقیق، عملکرد دانه و صفات مرتبط با آن شامل شاخص برداشت، عملکرد زیست­توده، ارتفاع بوته، تعداد پنجه در بوته، وزن هزار دانه، تعداد دانه در سنبله، تعداد پنجه بارور در بوته و تعداد سنبله در متر­ مربع اندازه­گیری شدند. نتایج تجزیه واریانس نشان داد که بین ارقام گندم و بین سطوح تراکم علف هرز از نظر تمامی صفات مورد مطالعه و برهمکنش رقم × تراکم علف هرز، به جز شاخص برداشت، تفاوت معنی­داری وجود داشت. نتایج مقایسه میانگین­ها نیز نشان داد که واکنش ارقام در شرایط رقابت با بروموس ژاپنی متفاوت بود، به طوری که بیشترین تعداد پنجه، ارتفاع بوته، عملکرد زیست­توده و عملکرد دانه از رقم کلک افغانی به دست آمد و وزن خشک و عملکرد بذر بروموس ژاپنی در رقابت با این رقم به مراتب کمتر از سایر ارقام گندم بود. به­طور کلی نتایج این تحقیق نشان داد که عملکرد دانه بیشتر از عملکرد زیست­توده تحت ­تأثیر رقابت با بروموس ژاپنی قرار گرفت و شاخص تحمل به تداخل ارقام گندم در صفت عملکرد زیست­توده بیشتر از عملکرد دانه بود.