بررسی عملکرد و اجزای عملکرد ژنوتیپهای یولاف زراعی تحت شرایط دیم و آبی در شهرستان سرپل ذهاب
نویسندگان
1 کارشناس مرکز آموزش جهاد کشاورزی شهرستان سرپل ذهاب
2 دانشیار گروه زراعت و اصلاح نباتات، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه رازی، کرمانشاه
3 کارشناس ارشد گروه زراعت و اصلاح نباتات پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه رازی کرمانشاه
doi
چکیده
شناسایی ژنوتیپهای متحمل به شرایط دیم یکی از اهداف مهم اصلاحی در غلات از جمله یولاف زراعی است. بر این اساس، 21 ژنوتیپ یولاف در آزمایشی بر پایه طرح بلوکهای کامل تصادفی با سه تکرار در دو شرایط دیم و آبی در شهرستان سرپل ذهاب استان کرمانشاه در سال زراعی 1391-1390 مورد بررسی قرار گرفتند. نتایج تجزیه واریانس نشان داد که تنوع معنیداری در بین ژنوتیپها از نظر عملکرد دانه، اجزای عملکرد و صفات مورفولوژیک در هر دو شرایط آبی و دیم وجود دارد. تمامی صفات مورد اندازهگیری به غیر از تعداد دانه در خوشه تحت شرایط دیم نسبت به شرایط آبی کاهش یافتند. نتایج تجزیه به عاملها دو عامل را شناسایی کرد که دلیل وجود همبستگی بین شاخصهای مورد مطالعه بودند. عامل اول پتانسیل تولید عملکرد و مقاومت به خشکی و عامل دوم تحمل به خشکی نامگذاری شد. با استفاده از تجزیه خوشهای نیز ژنوتیپهای سازگار و ناسازگار به شرایط دیم تفکیک شدند. در نهایت بر اساس نتایج حاصل از شاخصهای تحمل و سایر نتایج، ژنوتیپهای Potoroo، Brusher، Euro و Ufrgs940886-4 به عنوان ژنوتیپهای با عملکرد بالا در هر دو شرایط دیم و آبی و ژنوتیپهای Nasta، Arnold، Kaloptt و 13Zop95 به عنوان ژنوتیپهای با عملکرد پایین و ناسازگار به شرایط دیم شناخته شدند.