برآورد پارامترهای ژنتیکی صفات رشد در بز کرکی راینی با استفاده از روش های آماری حداکثر درستنمایی محدود شده و بیزی

نویسندگان

1 گروه علوم دامی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد شهر قدس، تهران، ایران

2 بخش علوم دامی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران

3 بخش علوم دامی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران

4 دانشیار بخش مهندسی علوم دامی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران.

doi
10.22103/jab.2025.24971.1678
چکیده

هدف: هدف از پژوهش کنونی مقایسه نتایج حاصل از آنالیز ژنتیکی صفات رشد در بز کرکی راینی با استفاده از روش حداکثر درستنمایی محدود شده و همچنین روش بیزی می‌‌‌‌‌باشد که برای برآورد پارامتر های ژنتیکی صفات اقتصادی در دام ها بطور وسیع بکار برده می‌شوند. مواد و روش‌ها: در پژوهش کنونی از رکوردهای انفرادی و اطلاعات شجره‌ای صفات رشد بز کرکی راینی استفاده شد که طی سال­های ١٣٧٠ تا ١٣٨٥ در ایستگاه پرورش و اصلاح نژاد بز کرکی راینی واقع در شهرستان بافت، استان کرمان، جمع آوری شده بودند. صفات مورد مطالعه در این تحقیق شامل وزن بدن در زمان تولد، سه، شش و نه ماهگی بودند. مدل حیوانی تک صفتی برای برآورد مؤلفه­های واریانس و پارامترهای ژنتیکی این صفات با استفاده از دو روش­ حداکثر درستنمایی محدود شده و بیزی مبتنی بر نمونه­گیری گیبس استفاده‌شد. نتایج: اثرات ثابت شامل سن، جنس، نوع تولد، سال و ماه تولد و سن مادر و اثرات تصادفی شامل اثرت ژنتیکی افزایشی و اثرات ژنتیکی مادری برای تمامی صفات معنی­دار بودند. وراثت­پذیری مستقیم صفات رشد از تولد تا نه ماهگی با استفاده از روش حداکثر درستنمایی محدود شده به ترتیب برابر04/0 ± 18/0، 05/0 ± 14/0، 07/0 ± 08/0 و 08/0 ± 10/0 و با استفاده از روش بیزی به ترتیب برابر 04/0 ± 17/0، 05/0 ± 08/0، 06/0 ± 09/0 و 08/0 ± 19/0 برآورد گردید. همچنین وراثت­پذیری مادری صفات رشد از تولد تا نه ماهگی با استفاده از روش حداکثردرستنمایی محدود شده به ترتیب برابر 04/0 ± 18/0، 06/0 ± 08/0، 07/0 ± 09/0 و 08/0 ± 09/0 و با استفاده از روش بیزی به ترتیب برابر 04/0 ± 17/0، 05/0 ± 06/0، 07/0 ± 06/0 و 08/0 ± 13/0  برآورد گردید. نتیجه‌گیری: نتایج حاصل از پژوهش کنونی نشان داد که کارایی دو روش حداکثر درستنمایی محدود شده و بیزی مبتنی بر نمونه‌گیری گیبس برای آنالیز ژنتیکی متأثر از حجم داده‌های مورد استفاده است. در صفاتی مثل وزن تولد که رکورد به اندازه کافی و با ساختار مناسب وجود داشته باشد، هر دو روش کارایی خوب و مشابهی دارند و می‌توان از هرکدام از این دو روش استفاده نمود. در غیر این‌‍صورت بازدهی هر دو روش کاهش می‌یابد. بنابراین لازم است طراحی و اجرای برنامه‌های اصلاح نژاد دام به‌گونه‌ای باشد که برای صفات مورد بررسی، تعداد کافی رکورد با ساختار مناسب شجره جمع آوری گردد.