فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف: سرطان پستان یکی از شایع‌ترین سرطان‌های بدخیم در میان زنان جهان است. این سرطان از نظر مولکولی و بالینی ناهمگن است، از این‌رو هنوز چالش‌های درمانی متعددی برای آن وجود دارد. برای هر زیرگونه مولکولی خاص باید راهبرد درمانی مناسب یافت شود. از سوی دیگر، عوارض جانبی داروها و مقاومت دارویی ناشی از آنها، پژوهشگران را به سوی یافتن گزینه‌های درمانی ایمن‌تر و مؤثرتر سوق داده است. یکی از ترکیبات برجسته در این زمینه، ترکیب طبیعی پلی‌فنولی موسوم به اسید روزمارینیک (RA) است. این ترکیب دارای خواص ضدسرطانی قابل‌توجهی است؛ زیرا با سمیت حداقل بر سلول‌های طبیعی، مرگ برنامه‌ریزی‌شده سلول (آپوپتوز) را القا کرده و مسیرهای سیگنال‌دهی سرطان‌زا را تعدیل می‌کند و در عین حال، از تکثیر تومور جلوگیری می‌نماید. بر این اساس، هدف این پژوهش بررسی اثرات اسید روزمارینیک بر زنده‌مانی، تکثیر و مورفولوژی رده‌های سلولی سرطان پستان MCF-7 (زیرگروه لومینال A) و MDA-MB-231 (زیرگروه سه‌گانه منفی) بود.مواد و روش‌ها: آزمون‌های Alamar Blue و BrdU incorporation در بازه غلظتی ۰ تا ۲۰۰ میکرومولار از RA به‌منظور سنجش زنده‌مانی و تکثیر سلولی به‌کار رفت. ارزیابی تغییرات مورفولوژیک نشانگر سمیت سلولی و آپوپتوز از طریق مشاهده میکروسکوپی انجام شد. برای تعیین حساسیت رده‌های سلولی به RA، مقادیر غلظت بازدارنده نیمه‌حداکثری (IC50) برای هر دو رده اندازه‌گیری شد.نتایج: نتایج نشان داد که سلول‌های MCF-7 حساسیت بیشتری نسبت به RA دارند و کاهش قابل‌توجه‌تری در زنده‌مانی و تکثیر سلولی در غلظت‌های پایین‌تر نسبت به سلول‌های MDA-MB-231 نشان دادند. مشاهدات مورفولوژیک حاکی از بروز ویژگی‌های آپوپتوتیک، از جمله کوچک شدن سلول و برجستگی غشایی (membrane blebbing) در سلول‌های MCF-7 بود. در مقابل، مقاومت نسبی در سلول‌های MDA-MB-231 مشاهده شد؛ به‌طوری‌که مقدار IC50 برای این سلول‌ها ۱۴۰ میکرومولار و برای سلول‌های MCF-7 حدود ۱۲۰ میکرومولار بود. در غلظت‌های میانی (۱۴۰-۱۶۰ میکرومولار)، سلول‌های MDA-MB-231 کشیده و دارای مورفولوژی شبیه سلول‌های عصبی شدند، بدون آنکه مرگ سلولی قابل‌توجهی مشاهده شود. این تفاوت در پاسخ احتمالاً ناشی از فنوتیپ تهاجمی و جمعیت سلول‌های بنیادی سرطانی است که از ویژگی‌های ذاتی سرطان پستان سه‌گانه منفی (TNBC) به شمار می‌رود.نتیجه‌گیری: بر اساس نتایج این پژوهش می‌توان نتیجه گرفت که اسید روزمارینیک اثرات سیتوتوکسیک متفاوتی بر زیرگونه‌های سرطان پستان دارد و بر سلول‌های نوع لومینال A مؤثرتر است. بنابراین، می‌توان گفت که RA پتانسیل بالایی برای انجام پژوهش‌های مکانسیتی و پیش‌بالینی بیشتر دارد تا به‌عنوان گزینه‌ای ایمن‌تر و گیاه‌مبنا برای درمان سرطان پستان معرفی شود.