شناسایی عوامل مؤثر بر پذیرش کشاورزی هوشمند در مواجهه با تنوع اقلیمی: مطالعه موردی کشاورزان استان فارس

نویسندگان

1 دانشیار گروه مدیریت کشاورزی، واحد گچساران، دانشگاه آزاد اسلامی، گچساران، ایران

doi
10.30490/aead.2025.367410.1666
چکیده

تغییرات آب‌وهوایی تهدیدی بزرگ و فزاینده، برای امنیت غذایی جهان است. دامنه و سرعت تغییرات آب‏‌وهوایی و اثرات سازگاری و تعدیلی آن در کشاورزی، برای بخش‌‏هایی بزرگ از جمعیت جهان در آینده، حیاتی و بحرانی خواهد بود. کشاورزی هوشمند، رویکردی برای هدایت مدیریت کشاورزی در عصر تغییر آب‏‌وهوایی است. پژوهش حاضر، با هدف شناسایی عوامل مؤثر بر پذیرش کشاورزی هوشمند در مواجهه با تنوع اقلیمی، جزو پژوهش‌‏‏های توصیفی از نوع همبستگی بوده، از لحاظ ماهیت، کمّی و از لحاظ هدف، کاربردی است. جامعة آماری پژوهش شامل کشاورزان استان فارس به تعداد 287456 نفر بود که بر اساس جدول مورگان، تعدد 384 نفر به ‏عنوان نمونه انتخاب شدند. برای انتخاب حجم نمونه، از روش نمونه‌‏گیری خوشه‌‏ای استفاده شد. ابزار مورد استفاده برای گردآوری‌ اطلاعات پرسشنامه بود که روایی آن از طریق پانل متخصصان و پایایی آن از طریق ضریب آلفای کرونباخ به‏ دست آمد. در بخش اول پرسشنامه، سؤالات مربوط به ویژگی‏‏‌های فردی پاسخ‏گویان و در بخش دوم، سؤالات تخصصی برای سنجش متغیر‏های تحقیق شامل 41 گویه بود که بر اساس طیف لیکرت پنج ‏گزین‏ه‌ای (خیلی کم= 1 تا خیلی زیاد= 5) تنظیم شد. جهت تجزیه و تحلیل داده‌‏‏ها، از نرم‌‏افزار‏های SPSS22 و Smart PLS2 استفاده شد. یافته‏‏‌های پژوهش نشان داد که عوامل اقتصادی،‌ اجتماعی، زراعی و فردی با پذیرش کشاورزی هوشمند در مواجهه با تنوع اقلیمی رابطه مثبت و معنی‌دار دارند. بر همین اساس، پیشنهاد می‌شود که به‏ منظور ترویج کشاورزی هوشمند، علاوه بر تمرکز بر برنامه‌‏‏های آموزشی و ترویجی در راستای تغییر نگرش و رفتار کشاورزان، به ‏ویژه به مسائلی مانند وضعیت فرهنگی و اجتماعی گروه‌‏‏های هدف نیز توجه شود.