تحلیل فضایی اثر انحراف نرخ ارز بر تجارت محصول شکر در ایران
نویسندگان
1 دانشیار، گروه اقتصاد کشاورزی گرایش مدیریت تولید ، دانشگاه زابل، زابل، ایران
2 استادیار، گروه اقتصاد کشاورزی گرایش اقتصاد سنجی، دانشگاه زابل، زابل، ایران
3 دانشجوی دکتری، گروه اقتصاد کشاورزی گرایش بازاریابی، دانشگاه زابل، زابل، ایران
4 استادیار گروه اقتصاد کشاورزی، دانشگاه زابل، زابل، ایران
5 استادیار، گروه اقتصاد کشاورزی گرایش اقتصاد نظری ، دانشگاه زابل، زابل، ایران
doi
10.30490/aead.2025.367368.1652چکیده
تجارت خارجی همواره به عنوان یکی از عناصر کلیدی در اقتصاد هر کشور عمل میکند و نقش مهمی در توسعه اقتصادی، افزایش اشتغال و ارتقای سطح رفاه اجتماعی دارد. واردات کالا نیز یکی از اجزای اساسی این فرآیند به شمار میآید. در این زمینه، نرخ ارز نیز به عنوان یک عامل کلیدی در تعیین قیمت کالاها و خدمات در بازارهای جهانی، تأثیری به سزا بر تجارت خارجی دارد. علاوه بر این، وابستگی صنعت مواد غذایی و کشاورزی به نرخ ارز از مسائل مهم و حیاتی در اقتصاد ایران محسوب میشود. بنابراین، هدف اصلی تحقیق حاضر بررسی تأثیر فضایی انحراف نرخ ارز بر واردات شکر، به عنوان یکی از کالاهای راهبردی کشور، در بازه زمانی 2010 تا 2023 بود و برای دستیابی به اهداف مطالعه، از روش پانل فضایی استفاده شد. نتایج مطالعه نشان داد که متغیرهای شاخص قیمتهای نسبی واردات، انحراف نرخ ارز حقیقی، درآمدهای نفتی و آزادسازی تجاری بر مقدار واردات محصول شکر تأثیرگذارند. علاوه بر این، بر اساس نتایج به دست آمده، اگر در داخل، انحراف نرخ ارز و سرریزهای آن نوسانی به اندازه یک درصد داشته باشد، آنگاه میزان تغییر آن در داخل باکششتر از تغییرات در کشورهای مجاور است. از اینرو، باید برنامهها و سیاستهای کشور به سوی ارتقای کیفیت تنظیم مقررات بازار ارز، پاسخگویی دولت در قبال عملکرد خود و تأمین ثبات بازار ارز معطوف شود.
