زمینههای اجتماعی - فرهنگی کنشهای اقتصادی در میان زنان و پیامدهای آن
نویسندگان
1 عضو هیأت علمی مؤسسۀ مطالعات و مدیریت جامع و تخصصی جمعیت کشور
2 عضو هیأت علمی مؤسسه مطالعات و مدیریت جامع و تخصصی جمعیت کشور
3 کارشناسی ارشد جامعهشناسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران
doi
10.22059/jsr.2016.58629چکیده
پژوهشهای کیفی این امکان را به پژوهشگر میدهند تا کنشهای روزانۀ افراد را بر اساس تعریف خود کنشگران دریافت و تحلیل کند. بر این اساس، پژوهش حاضر با محورقراردادن دادههای میدانی درصدد مطالعۀ معنای ذهنیِ کنشهای اقتصادی در بین زنان شهرستان پاوه، شناخت زمینههای اجتماعی فرهنگیِ مؤثر بر این کنشها و پیامدهای آن است. روششناسی این پژوهش، مبتنی بر روش تحقیق کیفی است. در این پژوهش با استفاده از فنون مصاحبۀ عمیق و مشاهدۀ مشارکتی اطلاعات گردآوری شد. همچنین به منظور تحلیل دادهها از تکنیک تحلیل چارچوب طی پنج مرحلهی آشناسازی، شناسایی چارچوب موضوعی، نمایهسازی، جدولبندی و ترکیب دادهها استفاده شد. یافتههای پژوهش حول پنج درونمایهی اصلی با عناوین "بسترمندشدن کنشهای اقتصادی"، "بسترمندی الگوهای پسانداز"، "الگوی اشتغال ضرورتگرا"، "همیاری خانوادگی در تولید" و "باز تعریف جایگاه و منزلت زنان" سازماندهی شدند که هر یک از درونمایههای مزبور دو درونمایهی فرعی را پوشش میدهند. در پایان با مرور و ترکیب درونمایههای استخراجشده به چارچوب نظریِ نهایی دست یافتیم. بر اساس "چارچوب نظریِ نهایی" میتوان گفت که کنشهای اقتصادی در بین زنان شهرستان پاوه مبتنی بر مجموعهای از "کنشهای نیّتمند" است و از پیامدهای بارز این کنشها میتوان به "ساختارزدایی در نقشهای زنانه" اشاره کرد و به همین ترتیب، پیامد نهایی کنشهای اقتصادی در جامعۀ مورد مطالعه، "زنانه شدن اقتصاد خانگی" است که این مقوله میتواند به لحاظ معنایی سایر درونمایههای فرعی و اصلیِ برآمده از یافتههای پژوهش را پوشش دهد.