زمینه‌های اجتماعی - فرهنگی کنش‌های اقتصادی در میان زنان و پیامدهای آن

نویسندگان

1 عضو هیأت علمی مؤسسۀ‌ مطالعات و مدیریت جامع و تخصصی جمعیت کشور

2 عضو هیأت علمی مؤسسه مطالعات و مدیریت جامع و تخصصی جمعیت کشور

3 کارشناسی‌ ارشد جامعه‌شناسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران

doi
10.22059/jsr.2016.58629
چکیده

پژوهش­های کیفی این امکان را به پژوهش‌گر می­دهند تا کنش­های روزانۀ افراد را بر اساس تعریف خود کنش‌گران دریافت و تحلیل کند. بر این اساس، پژوهش حاضر با محورقراردادن داده­های میدانی درصدد مطالعۀ معنای ذهنیِ کنش­های اقتصادی در بین زنان شهرستان پاوه، شناخت زمینه­های اجتماعی فرهنگیِ مؤثر بر این کنش­ها و پیامدهای آن است. روش­شناسی این پژوهش، مبتنی بر روش تحقیق کیفی است. در این پژوهش با استفاده از فنون مصاحبۀ عمیق و مشاهدۀ مشارکتی اطلاعات گردآوری شد. همچنین به منظور تحلیل داده­ها از تکنیک تحلیل چارچوب طی پنج مرحله­ی آشناسازی، شناسایی چارچوب موضوعی، نمایه­سازی، جدول­بندی و ترکیب داده­ها استفاده شد. یافته­های پژوهش حول پنج درون­مایه­ی اصلی با عناوین "بسترمند‌شدن کنش­های اقتصادی"، "بسترمندی الگوهای پس­انداز"، "الگوی اشتغال ضرورت­گرا"، "هم­یاری خانوادگی در تولید" و "باز تعریف جایگاه و منزلت زنان" سازماندهی شدند که هر­ یک از درون­مایه­های مزبور دو درون­مایه­ی فرعی را پوشش می‏دهند. در پایان با مرور و ترکیب درون­مایه­های استخراج­شده به چارچوب نظریِ نهایی دست یافتیم. بر اساس "چارچوب نظریِ نهایی" می­توان گفت که کنش­های اقتصادی در بین زنان شهرستان پاوه مبتنی بر مجموعه­ای از "کنش­های نیّت­مند" است و از پیامدهای بارز این کنش­ها می­توان به "ساختارزدایی در نقش‌های زنانه" اشاره کرد و به همین ترتیب، پیامد نهایی کنش‌های اقتصادی در جامعۀ مورد مطالعه، "زنانه شدن اقتصاد خانگی" است که این مقوله می­تواند به لحاظ معنایی سایر درون‌مایه‌های فرعی و اصلیِ برآمده از یافته­های پژوهش را پوشش دهد.