فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف: این پژوهش با هدف بررسی اثرات روغن سلولی تک‌یاخته مشتق از میکروارگانیسم‌های Alcote بر ویژگی‌های بافت‌شناسی و بیوشیمیایی روده کوچک و بزرگ در موش‌های نر آلبینو انجام شد. تمرکز ویژه‌ای بر بررسی اثرات وابسته به دوز SCO بر شاخص‌های استرس اکسیداتیو و آنزیم‌های دفاع آنتی‌اکسیدانی شامل گلوتاتیون پراکسیداز و سوپراکسید دیسموتاز (SOD) صورت گرفت. هدف این بود که مشخص شود آیا مصرف SCO اثرات آنتی‌اکسیدانی مفید دارد یا بسته به دوز مصرفی موجب آسیب اکسیداتیو می‌شود.مواد و روش‌ها: بیست‌و‌چهار موش نر سالم نژاد Sprague–Dawley در سن ۹ تا ۱۱ هفتگی و با وزن ۱۸۰ تا ۲۰۰ گرم به‌صورت تصادفی به چهار گروه (هر گروه n = 6) تقسیم شدند. گروه I به عنوان کنترل، روغن ذرت (۲ میلی‌لیتر بر کیلوگرم) دریافت کرد، در حالی که به گروه‌های II، III و IV به ترتیب روغن SCO با دوزهای ۲، ۴ و ۸ میلی‌لیتر بر کیلوگرم به‌صورت خوراکی تجویز شد. تجویزها هر ۴۸ ساعت یک‌بار به مدت ۴۵ روز انجام گرفت. پس از بیهوشی، سطوح سرمی H₂O₂، SOD و GPx با استفاده از کیت‌های رنگ‌سنجی اندازه‌گیری شدند. نمونه‌های دوازدهه و کولون در فرمالین بافری خنثی تثبیت، در پارافین قالب‌گیری و با هماتوکسیلین و ائوزین رنگ‌آمیزی شدند تا ارزیابی بافت‌شناسی انجام گیرد.نتایج: مصرف متوسط SCO (۴ میلی‌لیتر بر کیلوگرم) به‌طور معنی‌داری موجب کاهش سطح H₂O₂ و افزایش فعالیت GPx و SOD در مقایسه با گروه کنترل شد که نشانگر بهبود دفاع آنتی‌اکسیدانی بود. در مقابل، دوز بالای SCO (۸ میلی‌لیتر بر کیلوگرم) به‌طور قابل‌توجهی سطح H₂O₂ را افزایش و فعالیت آنزیم‌های آنتی‌اکسیدانی را کاهش داد، که بیانگر القای استرس اکسیداتیو است. یافته‌های بافت‌شناسی نیز این نتایج بیوشیمیایی را تأیید کردند: موش‌هایی که ۲ و ۴ میلی‌لیتر بر کیلوگرم SCO دریافت کردند، ساختار طبیعی دوازدهه و کولون مشابه گروه کنترل داشتند، در حالی‌که در گروه دریافت‌کننده ۸ میلی‌لیتر بر کیلوگرم، ضخیم شدن دیواره عروق، نفوذ لکوسیتی، فیبروز و تخریب پرزها مشاهده شد. این یافته‌ها نشان می‌دهند که اثرات SCO وابسته به دوز است؛ نتیجه‌گیری: روغن سلولی تک‌منشأ مشتق از میکروارگانیسم‌ها اثرات دوگانه و وابسته به دوز بر سلامت روده دارد. در دوزهای متوسط، وضعیت آنتی‌اکسیدانی را بهبود داده و ساختار طبیعی بافت روده را حفظ می‌کند، که پتانسیل آن را به‌عنوان مکمل غذایی عملکردی برجسته می‌سازد. با این حال، مصرف بیش از حد آن موجب استرس اکسیداتیو و آسیب بافتی می‌شود، که بر ضرورت تعیین دوز بهینه برای استفاده ایمن و مؤثر از SCO در کاربردهای تغذیه‌ای یا درمانی تأکید دارد.