خوانش متن شهر در بستر زبانشناسی از طریق واکاوی لایه-خاطرات شهری
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری، گروه شهرسازی، واحد شهر قدس، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
2 استاد، گروه شهرسازی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
3 واحد تهران جنوب، دانشگاه ازاد اسلامی، تهران، ایران
doi
10.22124/upk.2025.27504.1952چکیده
بیان مسئله: شهرها بهعنوان متنی چندلایه در نظر گرفته میشوند که در طول زمان دستخوش تغییرات مختلفی شدهاند. این تغییرات به شکلگیری لایههای گوناگون معنایی و خاطرهای در شهر منجر شده است. با این حال، نارسایی در شناخت این لایهها و نبود ابزارهای مناسب برای تحلیل و خوانش آنها، مشکلاتی در طراحی و مدیریت شهری ایجاد کرده است. از سوی دیگر، شهروندان از طریق نشانهها و نمادهای موجود در فضاهای شهری با معنای فرهنگی و تاریخی آنها مواجه میشوند. اما عدم درک عمیق این مفاهیم موجب از دست رفتن بخشی از هویت شهری و خاطرات جمعی میشود.هدف: هدف این مقاله، ارائه چارچوبی نظری برای تحلیل و تفسیر شهر بهمثابه یک متن است. با استفاده از مفاهیم زبانشناسی نظیر نشانهشناسی، معناشناسی و هرمنوتیک، تلاش میشود به درک بهتری از لایههای معنایی و خاطرات جمعی شهری دست یافت. همچنین این پژوهش به دنبال شناخت و تفسیر بهتر نشانههای شهری است که نقشی اساسی در هویتبخشی و حفظ خاطرات جمعی دارند.روش: این پژوهش بر اساس روش تحلیل نظری انجام و با استفاده از منابع علمی و ادبیات مرتبط با نشانهشناسی و معناشناسی، به تحلیل فضاهای شهری پرداخته است. از طریق مطالعه نظریهها و تحلیلهای پیشین، تلاش شده تا لایههای مختلف معنایی و خاطرهای در فضاهای شهری کشف و تفسیر شوند.یافتهها: یافتههای تحقیق نشان میدهند که شهرها از طریق نشانهها و نمادهای خود معنای فرهنگی و تاریخی خاصی را به شهروندان منتقل میکنند. این نشانهها علاوه بر انتقال خاطرات جمعی، هویت شهری را نیز تقویت میکنند. استفاده از هرمنوتیک بهعنوان رویکرد تفسیری میتواند درک بهتری از ارتباط میان فضاهای شهری و تجربههای زیسته شهروندان ارائه دهد.نتیجه گیری: شهرها بهعنوان متنی پیچیده و چندلایه نیازمند تحلیل زبانشناختی هستند. استفاده از نشانهشناسی و هرمنوتیک برای فهم عمیقتر لایههای معنایی، هویت و خاطرات شهری، میتواند به بهبود طراحی و برنامهریزی شهری و تقویت حس تعلق شهروندان به فضاهای شهری منجر شود