تأثیر دو دوز مختلف کود زیستی بر رشد و تولید کلم قمری (Brassica oleracea var. Gongylodes L.)

نویسندگان

1 گروه زیست‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه دیاله، دیاله، عراق.

2 گروه زیست‌شناسی، دانشکده علوم بانوان، دانشگاه بغداد، بغداد، عراق.

3 گروه زیست‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه دیاله، دیاله، عراق.

4 گروه زیست‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه دیاله، دیاله، عراق.

doi
10.22103/jab.2025.26055.1781
چکیده

هدف: این پژوهش با هدف بررسی تأثیر دو سطح مختلف از کود زیستی بر رشد و عملکرد کلم قمری (Brassica oleracea var. L.) تحت شرایط محیطی محلی و در شرایط استاندارد شامل آبیاری و تابش نور خورشید انجام شد.مواد و روش‌ها: آزمایش مزرعه‌ای با دو سطح کود زیستی (۳ و ۶ کیلوگرم در هکتار) در خاک لومی در مزرعه تحقیقاتی وابسته به شرکت "طلای سبز" در شهر دیاله (عراق) انجام شد. ویژگی‌های فیزیکی و شیمیایی خاک مزرعه ثبت گردید. طرح آزمایشی به‌صورت بلوک‌های کامل تصادفی (RCBD) با سه تکرار و یک تیمار شاهد اجرا شد. دوز اول کود زیستی (۳ کیلوگرم در هکتار) شامل سویه‌های Trichoderma و Bacillus همراه با اسیدهای هیومیک و عصاره جلبک دریایی، یک هفته پس از کاشت و دوز دوم (۶ کیلوگرم در هکتار) دو هفته بعد اعمال گردید. نشاءهای کلم قمری به‌صورت دستی در ردیف‌هایی به طول دو متر و فاصله ۲۰ سانتی‌متر (سه ردیف در هر کرت) کاشته شدند. بذرها در تاریخ ۱۰ سپتامبر ۲۰۲۳ در خزانه کشت و در تاریخ ۲۲ اکتبر ۲۰۲۳ به زمین اصلی منتقل شدند. در طول دوره تحقیق، وجین به‌صورت دستی انجام شد. محصول پس از ۹۰ روز از کاشت برداشت و داده‌ها به‌صورت آماری تجزیه و تحلیل شدند.نتایج: نتایج نشان داد که تیمار ۶ کیلوگرم در هکتار بیشترین میانگین رشد و شاخص‌های تولید را شامل ارتفاع گیاه، تعداد برگ، محتوای کلروفیل، سطح برگ، طول غده، قطر غده، وزن غده، وزن ریشه و عملکرد کل نشان داد. مقادیر این صفات به‌ترتیب برابر با ۳۰/۲ ± ۷۶/۵۶، ۲۳/۰ ± ۵۶/۹، ۲۶/۰ ± ۵۳/۱۴، ۶۱/۰ ± ۰۳/۱۳، ۰۵/۰ ± ۰۰/۹، ۱۳/۰ ± ۸۱/۱۱، ۴۱/۴ ± ۳۳/۲۹۸، ۵۰/۰ ± ۵۰/۵۱ و ۱۴/۰ ± ۵۴/۹ بود، در حالی که پایین‌ترین مقادیر مربوط به تیمار شاهد ثبت گردید.نتیجه‌گیری: این پژوهش اهمیت بالایی دارد زیرا جایگزینی مناسب برای کودهای شیمیایی ارائه می‌دهد که رشد و تولید کلم قمری را به‌صورت زیست‌محیطی بهبود داده، هزینه‌ها را کاهش داده و سلامت خاک و محصول را حفظ می‌کند.