مدلی برای دولت هوشمند: تبیین ابعاد دولت هوشمند با استفاده از روش فراترکیب

نویسندگان

1 دانشیار، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران. (نویسنده مسئول

2 دانشیار، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران.

3 استاد دانشکده علوم مهندسی، پردیس دانشکده‌های فنی ، دانشگاه تهران، تهران.

4 دانشجوی دکتری مدیریت فناوری اطلاعات، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران.

doi
10.22054/ims.2018.8515
چکیده

  نزدیک به دو دهه است که در دنیا ارائه انواع خدمات الکترونیکی از سوی سازمان‌ها آغاز شده است و بسیاری از پژوهشگران از رویکرد هوشمند سازی دولت سخن گفته‌اند. با این‌ وجود تعریف دقیقی از دولت هوشمند، اجزاء و ابعاد آن‌که دارای اجماع باشد وجود ندارد. از طرفی هزینه بالای اجرای پروژه‌های خدمات الکترونیکی در سطح کلان، دولت‌ها را به مدل‌سازی اولیه دولت الکترونیکی و کنترل هزینه‌ها تشویق می‌کند. ازاین‌رو در این حوزه بیش از یک دهه است که مدل‌های مختلف توسعه، ارائه خدمات، ارزیابی و دیگر ابعاد دولت الکترونیکی مطرح و بحث شده است اما به دلیل نو بودن مباحث دولت هوشمند به‌عنوان نسل جدید دولت الکترونیک هنوز چارچوب و مدل مشخصی ارائه نشده است. هدف از این پژوهش احصاء و شناسایی اجزاء و ابعاد دولت هوشمند و طبقه‌بندی آن‌هاست؛ بنابراین تلاش شده است تا با روش فراترکیب به مطالعه نظام‌مند مستندات علمی مرتبط با بحث پرداخته و مدلی برای دولت هوشمند ارائه شود. در پایان با استفاده از روش آنتروپی شانون شاخص­های هر بعد با توجه به مطالعات پیشین رتبه‌بندی می‌شود. نتیجه پژوهش نشان می‌دهد که دولت هوشمند دارای شش بعد است: 1ـ مدیریت و رهبری هوشمند، 2ـ زیرساخت و فناوری هوشمند، 3ـ تعامل هوشمند، 4ـ خدمات هوشمند، 5ـ محیط هوشمند و 6ـ امنیت هوشمند. نتایج تحقیق نشان می‌دهد که مدل ارائه‌شده در مقایسه با پژوهش‌های دیگر کامل‌تر و دارای دسته‌بندی مشخص است. این پژوهش اولین پژوهش به ‌منظور رتبه‌بندی شاخص‌ها و ابعاد دولت هوشمند است.