فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

بیان مسئله: گسترش کلان شهرها طی سال‌های اخیر پیامدهای اقتصادی، اجتماعی و زیست محیطی را به‌دنبال داشته است. یکی از این پیامدها ایجاد جزایر حرارتی در محیط شهرها و تغییرات الگوی آن است. بررسی تغییرات دمای سطح زمین در ارتباط با جزایر حرارتی و آن تغییرات الگوی مصرف انرژی در مناطق شهری حائز اهمیت است. با توسعه فناوری در حوزه سنجش از دور، امکان مطالعه دمای سطح زمین در شهرها فراهم شده است. شدت گرمای سطوح ساختمان‌های شهری در طول روز بیشتر از روستاهای اطراف شهر است؛ چرا که از سپیده دم، دیوارهای ساختمان‌ها مانع تشعشعات خورشید می‌شود. در این حالت اگرچه تبخیر و تعرق ضعیف است، اما اثر حرارتی تشعشعات تشدید می‌گردد. این اثر ساختمان‌ها در برخی نقاط از شهرها، به خصوصی مراکز شهری به دلیل ارتفاع و فشردگی بیشتر بوده و سبب افزایش درجه حرارت در این نقاط می‌شود. زمین‌های بایر و دارای سازه بنایی، همچنین سطوح غیرقابل نفوذ موجود در منطقه 8 دارای بیشترین دمای حاصل شده هستند دمای بالای حرارتی شهر، افزایش مصرف انرژی در ساختمان‌ها، افزایش غلظت آلاینده‌ها، کاهش کیفیت محیط‌زیست در شهرها، کاهش سطح آسایش محیط داخلی و خارجی و غیره در شهرها، سبب کاهش سلامت انسان‌ها و آسایش زیستی آن‌ها در شهر و محل زیست می‌گردد.هدف: بررسی نحوه تقلیل میزان جزایر حرارتی با رعایت شاخص‌های کالبدی شهری تاثیرگذار بر دمای سطح زمین در مناطق 2 و 8 شهر تبریز هدف اصلی این تحقیق می باشدروش: ابتدا با استفاده از باندهای ماهواره Landsat 8 OLI/TIRS و با بهره‌گیری از الگوریتم تک کانال SCA دمای سطح زمین برای دو منطقه شهری در نرم‌افزار ENVI محاسبه شده و تاثیر آن بر  شاخص‌های کالبدی مناطق 2 و 8 تبریز مورد بررسی و لایه‌بندی شاخص‌ها در محیط نرم‌افزاری Arc Map  انجام شده است.یافته‌ها: میزان جزایر حرارتی و شکل آن، همچنین میانگین دمای سطح زمین با توجه به شاخص های کالبدی مورد مطالعه در منطقه 8 نسبت به منطقه 2، بیشتر است.نتیجه­ گیری: با توجه به داده‌های به‌دست آمده از طبقه‌بندی شاخص‌های کالبدی در بخش مسکونی مناطق و مقایسه تطبیقی آن‌ها با دمای سطح زمین و پراکندگی جزایر حرارتی در آن بخش، نقش شاخص‌هایی نظیر قدمت، تعداد طبقات، وضعیت سازه، تراکم، کیفیت و مساحت کل زیربنا در نحوه تغییرات دمای سطح زمین بیشتر مشهود است. نتایج حاصل گویای این موضوع است که میانگین دمای سطح زمین در منطقه 8 نسبت به منطقه 2، در تاریخ 05/01/2021 گرم تر بوده است و با توجه به تحلیل‌های صورت گرفته بر روی شاخص‌های مورد نظر، زمین‌های بایر و دارای سازه بنایی، همچنین سطوح غیرقابل نفوذ موجود در منطقه 8 دارای بیشترین دمای حاصل شده هستند