ایدئولوژی جریان داعش و دلایل تاریخی-اجتماعی گرایش به آن

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری بررسی مسائل اجتماعی دانشگاه تهران

2 دانشیار گروه جامعه‌شناسی دانشگاه تهران.

doi
10.22059/jsr.2016.57042
چکیده

مقاله حاضر به‌دنبال بررسی ایدئولوژی جریان داعش و دلایل تاریخی و اجتماعی گرایش به آن است. روش تحقیق عبارت است از مطالعه اسنادی و تحلیل متن، بدین صورت که متون 11 شماره نشریه آنلاین داعش (دابق) مورد تحلیل قرار گرفت و ایدئولوژی این جریان از آن استخراج شد. سپس با استفاده از مفاهیم بنیادی و ایدئولوژی داعش و در چارچوب مبانی نظری موعودگرایی، دلایل اجتماعی و تاریخی گرایش به این گروهک تروریستی استنتاج گردید. از جمله مهم‌ترین مفاهیم بنیادی ایدئولوژی داعش می‌توان به مفاهیم هجرت، جهاد، دعوت، خلافت اسلامی، بیعت، شهادت، امامت و آخرالزمان اشاره کرد. سرکردگان داعش با استفاده از مفاهیم مذکور، پیروان خود را به هجرت از سرزمین‌های خود و جهاد برای تشکیل خلافت اسلامی دعوت می‌کنند. آن‌ها با وعده تشکیل حکومت و خلافت اسلامی توانسته‌اند آینده‌ای روشن برای مردم ستم‌دیده جهان ترسیم کنند و از طریق نیاز مردم به منجی و موعودگرایی، آن‌ها را به سوی خود جذب نمایند. داعش همچنین به‌لحاظ تاریخی در امتداد جریان بنیادگرایی اسلامی و سلفی‌گری قرار دارد.