فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف: این مطالعه با هدف بررسی اثرات ژنوتوکسیک مواجهه با سرب (Pb) در سلول‌های خونی موش‌ها و ارزیابی توان محافظتی اسپیرولینا در برابر آسیب DNA ناشی از سرب با استفاده از آزمون الکتروفورز ژل سلول منفرد قلیایی (آزمون کومِت) انجام شد.مواد و روش‌ها: هشتاد موش به‌صورت تصادفی به چهار گروه آزمایشی تقسیم شدند: گروه کنترل (آب آشامیدنی استاندارد)، گروه مواجهه با سرب (01/0 میلی‌گرم/لیتر استات سرب در آب آشامیدنی)، گروه اسپیرولینا (3 گرم/کیلوگرم اسپیرولینا در آب آشامیدنی) و گروه ترکیبی سرب + اسپیرولینا. دوره درمان سه ماه به طول انجامید. پس از پایان درمان، نمونه‌های خون جمع‌آوری و شکست‌های رشته‌ای DNA در لکوسیت‌ها با استفاده از آزمون کومت تحلیل شدند. اسلایدها با سه لایه آگارز تهیه، لیز و تحت الکتروفورز قلیایی قرار گرفتند. هسته‌ها با اتیدیوم بروماید رنگ‌آمیزی شدند و میزان آسیب DNA با استفاده از میکروسکوپ فلورسانس و نرم‌افزار CASP اندازه‌گیری شد.نتایج: مواجهه با سرب به‌طور معنی‌داری درصد سلول‌های دارای آسیب متوسط و شدید DNA را نسبت به گروه کنترل افزایش داد که بیانگر اثرات ژنوتوکسیک شدید بود. در گروه سرب، کاهش چشمگیری در سلول‌های بدون آسیب (61/4±20/63) و افزایش قابل‌توجهی در سلول‌های با آسیب شدید (99/2±00/28) مشاهده شد. در مقابل، گروه سرب + اسپیرولینا کاهش قابل‌توجهی در آسیب DNA نشان داد، به‌طوری‌که 65/5±30/60 درصد از سلول‌ها بدون آسیب و تنها 98/2±00/26 دارای آسیب شدید بودند. اثر محافظتی اسپیرولینا از نظر آماری در مقایسه با گروه تنها سرب معنی‌دار بود و میزان آسیب DNA را به سطحی نزدیک به گروه کنترل رساند. این نتایج با گزارش‌های قبلی هم‌راستا هستند که نشان می‌دهند خواص آنتی‌اکسیدانی اسپیرولینا می‌تواند رادیکال‌های آزاد را خنثی کرده، استرس اکسیداتیو را محدود نموده و یکپارچگی DNA را حفظ کند.نتیجه‌گیری: مواجهه مزمن با دوز پایین استات سرب باعث آسیب قابل توجه به DNA سلول‌های خونی موش‌ها می‌شود، که عمدتاً از طریق مکانیزم‌های اکسیداتیو و تداخل در سیستم‌های ترمیم DNA اتفاق می‌افتد. با این حال، مکمل‌یاری با اسپیرولینا به میزان 3.0 گرم/کیلوگرم به‌طور مؤثری این آسیب را کاهش می‌دهد و نقش آن را به‌عنوان یک عامل محافظ در برابر ژنوتوکسیسیتی ناشی از سرب برجسته می‌سازد. این نتایج بر پتانسیل اسپیرولینا به‌عنوان یک مداخله طبیعی برای کاهش اثرات مضر مواجهه محیطی با سرب تأکید دارند. مطالعات بیشتر برای بررسی اثربخشی اسپیرولینا در دوزها و دوره‌های مختلف مواجهه، و کاربرد احتمالی آن در راهبردهای بهداشت عمومی برای مقابله با سمیت فلزات سنگین توصیه می‌شود.