تصویرپردازی سناریو مبنا از آیندههای جایگزین: تفکر درباره آینده حکمرانی شهر تهران
نویسندگان
1 استاد مدیریت دولتی، دانشکدهگان مدیریت، دانشگاه تهران، تهران، ایران
2 دانشآموخته دکتری آینده پژوهی دانشگاه تهران، تهران، ایران
3 استادیار آیندهپژوهی، دانشکده حکمرانی، دانشگاه تهران، تهران، ایران
4 دانشجوی دکتری سیاستگذاری عمومی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه تهران، ایران
5 استادیار آیندهپژوهی، دانشکده حکمرانی، دانشگاه تهران،تهران، ایران
doi
10.22124/upk.2024.27153.1936چکیده
بیان مسئله: تفکر و تصمیمگیری در مورد آینده شهر، به منزله ترکیبی از سیستمهای پیچیده و غیر قطعی، بسیار دشوار است؛ این پیچیدگی، عدم قطعیت و دشواری، زمانی افزایش مییابد که تفکرات و تصمیمهای ما، آیندههای بلندمدت شهر را مورد توجه قرار دهند. توجه به این موضوعات، ضرورت آیندهاندیشی و بدیل اندیشی در فراگرد مدیریت و برنامهریزیشهری را بیش از پیش نمایان میسازد.هدف: هدف این مقاله شناسایی و تبیین آیندههای جایگزین برای شهر تهران با تاکید بر مفهوم حکمرانی شهری است. بدینمنظور کوشش شده است با بهرهگیری از روش "چهار آینده جایگزین عمومی دیتور" ، تصاویر آینده شهر تهران، در قالب کهن الگوهای "رشد ، فروپاشی ، جامعه نظمیافته و جامعه تحولیافته "، ترسیم شوند.روش: این مطالعه با هدف شناسایی و تبیین آیندههای جایگزین شهر تهران، از روش "چهار آینده جایگزین" استفاده میکند که شامل ساخت سناریوهایی بر اساس شناسایی روندها و محرکهای کلیدی تأثیرگذار بر تهران است. سناریوهای توسعهیافته شامل "مرکز تجاری پایتخت"، "عبور از فرجام ری"، "خانواده تهران" و "رصدگرهای تهران" میشوند. هر سناریو دارای روایت خاصی است که چشماندازی متمایز برای آینده شهر را ترسیم میکند.یافتهها: از میان 87 روند و عامل شناسایی شده در فرآیند پژوهش، 14 عامل با مراجعه به خبرگان به عنوان متغیرهای کلیدی سناریوهای آینده شهر تهران انتخاب شد. در این میان اعتماد شهروندان به نهادهای حاکمیتی بیشترین تاثیر را بر آینده حکمرانی شهر تهران خواهد داشت.نتیجه گیری: این پژوهش بر اهمیت درک پویاییهای جهان معاصر و پیچیدگیهای مضاعف مناطق کلانشهری تأکید میکند. با در نظر گرفتن سناریوهای متفاوت و اتخاذ رویکردی کلنگر، میتوان به حکمرانی بهتر و موثرتر و عبور از پیچیدگیهای توسعه امیدوار بود. بهرهگیری مدیران و برنامهریزان شهری از رویکردهای سناریومبنا در کلانشهرهایی نظیر تهران، مواجهه با پیچیدگیها را تسهیل و تحقق حکمرانی خوب را امکانپذیرتر میکند. دستیابی به تصاویر آینده شهر تهران، ضمن شناسایی مهمترین چالشها و فرصتهای نهفته در آیندههای جایگزین، مبنایی برای خطمشیگذاری در حوزه حکمرانی شهری و اداره مطلوب شهر تهران فراهم میآورد. این رویکرد پیشنگر برای رسیدگی به مسائل چندوجهی که شهرها با چشماندازهای در حال تغییر با آن مواجه هستند، ضروری است
