فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

این پژوهش با هدف بررسی تأثیر سامانه‌های آبیاری قطره‌ای نواری و جوی و پشته در دو روش کشت نشایی و بذری بر عملکرد دانه، زیست‌توده، وزن هزار دانه و بهره‌وری آب در کشت مستقیم برنج رقم فجر انجام شد. پژوهش به‌ صورت کرت‌های خردشده در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار در دو سال زراعی 1403-1401 در ایستگاه تحقیقات کشاورزی گرگان اجرا گردید. تیمارهای آزمایشی شامل دو روش آبیاری (قطره‌ای نواری و جوی و پشته) و دو روش کشت مستقیم (نشایی و بذری) بود. نتایج نشان داد که اثرات اصلی نوع آبیاری و روش کشت بر صفاتی نظیر عملکرد دانه، زیست‌توده، وزن هزار دانه و بهره‌وری مصرف آب در سطح یک درصد معنی‌دار بود. بر اساس میانگین داده‌های دو سال پژوهش، بیشترین عملکرد دانه در تیمار کشت نشایی با آبیاری قطره‌ای نواری به میزان 4390 کیلوگرم در هکتار و کمترین آن در کشت بذری با آبیاری جوی و پشته به میزان 2480 کیلوگرم در هکتار به دست آمد. بیشترین زیست‌توده در تیمار کشت نشایی با آبیاری قطره‌ای نواری با میانگین 10280 کیلوگرم در هکتار و کمترین آن در کشت بذری با آبیاری جوی و پشته با میانگین 7150 کیلوگرم در هکتار مشاهده شد. بیشترین وزن هزار دانه در تیمار کشت نشایی با آبیاری قطره‌ای نواری با میانگین 21/2 گرم و کمترین آن در کشت بذری با آبیاری جوی و پشته با میانگین 17/5 گرم به دست آمد. بیشترین بهره‌وری مصرف آب در تیمار کشت نشایی با آبیاری قطره‌ای نواری با مقدار 0/58 و کمترین آن در کشت بذری با آبیاری جوی و پشته با مقدار 26/0 کیلوگرم بر متر مکعب به دست آمد. بیشترین و کمترین مقادیر آب کاربردی به میزان 9160 و 7620 متر مکعب در هکتار در تیمارهای آبیاری جوی و پشته -بذری و قطره‌ای نواری- نشایی با صرفه جویی 20 درصد آب حاصل شد. در مجموع، استفاده از آبیاری قطره‌ای نواری در کشت نشایی می‌تواند با کاهش مصرف آب و افزایش عملکرد، بهره‌وری فیزیکی برنج را بهبود دهد.