کاربرد شاخص تنش آبی گیاه در برنامه‌ریزی آبیاری نیشکر با استفاده از داده‏های حرارتی لندست و مدل AquaCrop

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری آبیاری و زهکشی دانشکده مهندسی آب و محیط زیست، دانشگاه شهید چمران اهواز و رئیس اداره سنجش از دور و GIS، مؤسسه تحقیقات و آموزش توسعه نیشکر، اهواز، ایران.

2 استاد گروه آبیاری و زهکشی، دانشکده مهندسی آب و محیط زیست، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران.

doi
10.22092/jwra.2026.372059.1105
چکیده

در این مطالعه، از مدل AquaCrop به‌همراه داده‌های میدانی رطوبت غلاف برگ (VWC) و تصاویر لندست 8 و 9 استفاده شد تا حدود بالا و پایین شاخص تنش آبی گیاه (CWSI) دقیق‌تر تعیین شود. این پژوهش در شرکت کشت و صنعت نیشکر دعبل خزاعی و طی اسفند ۱۴۰۰ تا مهر ۱۴۰۱ انجام شد. نتایج نشان داد که بین مقدار CWSI و رطوبت غلاف برگ (VWC) رابطه‌ای منفی و معنی‌دار وجود دارد؛ به‌طوری‌که با کاهش محتوای آب گیاه، CWSI افزایش می‌یابد (R2=0.71). اثر سن مزرعه در مرحله میانی رشد بر این رابطه معنی‌دار نبود. بر اساس رگرسیون خطی بین CWSI و VWC، وضعیت آبی گیاه به پنج کلاس شامل تنش آبی، زمان آبیاری، متوسط، مرطوب و بسیار مرطوب طبقه‌بندی شد. تحلیل‌های مکانی نیز نشان داد که توزیع فضایی CWSI استخراج‌شده از تصاویر ماهواره‌ای با تغییرات واقعی رطوبت گیاه هم‌راستا است و امکان پایش پویای تنش آبی و تعیین زمان دقیق آبیاری را فراهم می‌سازد. در مجموع، تلفیق مدل شبیه‌سازی AquaCrop، داده‌های زمینی و شاخص حرارتی CWSI رویکردی دقیق‌تر و نوآورانه‌تر نسبت به روش‌های مبتنی بر پیکسل سرد و گرم است و می‌تواند برای مدیریت هوشمند آبیاری نیشکر در مناطق خشک و نیمه‌خشک به‌کار رود.

کلیدواژه‌ها