فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف: محیط تولید دارو به طور فزاینده‌ای روش‌های پیشرفته‌ای همچون اکستروژن ذوبی داغ (HME) و چاپ سه‌بعدی (3D) را برای گسترش سامانه‌های دارورسانی شخصی‌سازی‌شده، کارآمد و مقیاس‌پذیر به کار می‌گیرد. هر دو فناوری به‌شدت بر ماده جانبی یودرژیت (EUD) متکی‌اند که خانواده گسترده‌ای از پلیمرهای متاکریلاتی را دربر می‌گیرد. این مقاله مروری با هدف ارائه گزارشی جامع از کاربرد پلیمرهای EUD در HME و چاپ سه‌بعدی، با تمرکز بر نقش آن‌ها در سامانه‌های کنترل‌شده دارورسانی از نوع پایدار، فوری و هدفمند انجام شد.مواد و روش‌ها: در این مقاله مروری، استفاده از گریدهای مختلف EUD نظیر EPO، RL، RS، L100، S100 و L100-55 در طراحی فرمولاسیون، بهینه‌سازی فرآیند و سازوکارهای رهایش دارو بررسی شد. بحث شامل ارزیابی راهبردهای فرمولاسیون، شرایط فرآیندی و پایداری پس از فرآیند است. نوآوری‌های اخیر، شامل سامانه‌های هوشمند و عملکردی مبتنی بر EUD با ویژگی‌های mucoadhesive، هدف‌گیری اختصاصی کولون و خصوصیات درمان-تشخیصی (theranostic)، نیز مورد توجه قرار گرفتند. همچنین ویژگی‌های مکانیکی و سازگاری دارو-پلیمر به‌عنوان عوامل تعیین‌کننده حیاتی موفقیت در فرمولاسیون تحلیل شدند. نتایج: پلیمرهای EUD نشان داده‌اند که از طیف وسیعی از پلتفرم‌ها و اشکال دارورسانی پشتیبانی می‌کنند و قابلیت انعطاف‌پذیری و انطباق‌پذیری بالایی در فرآیندهای داروسازی دارند. مطالعات موردی و پیشرفت‌های اخیر بیانگر توانایی EUD در فراهم‌سازی مکانیزم‌های رهایش کنترل‌شده هستند، در حالی‌که به نیازهای درمانی خاص نیز پاسخ می‌دهند. عملکرد هوشمند پلیمرهای EUD ظرفیت آن‌ها را برای ایجاد ویژگی‌هایی همچون mucoadhesive، رهایش اختصاصی در محل و کاربردهای تشخیصی گسترش داده است. با این حال، چالش‌هایی همچون تخریب حرارتی طی فرآیند، ناسازگاری یا امتزاج ناکافی بین دارو و پلیمر و حساسیت به رطوبت همچنان باقی است. این محدودیت‌ها چالش‌های مهمی در فرمولاسیون ایجاد می‌کنند که باید از طریق راه‌حل‌های اختصاصی فرایند و فرمولاسیون مدیریت شوند.نتیجه‌گیری: این مطالعه مروری بر نقش محوری پلیمرهای EUD در تولیدات دارویی نسل آینده، به‌ویژه در زمینه HME و ساخت افزایشی (چاپ سه‌بعدی)، تأکید می‌کند. اگرچه این پلیمرها نویدبخش توسعه سامانه‌های نوین دارورسانی هستند، اما چالش‌های فنی همچون ناسازگاری دارو-پلیمر، خطر تخریب حرارتی و حفظ یکپارچگی پس از فرآیند همچنان پابرجاست. رفع این مسائل برای بهره‌برداری کامل از پتانسیل پلیمرهای EUD در توسعه داروهای آینده ضروری است. با ادغام مطالعات موردی، راهبردهای فرمولاسیون و درک مکانیزمی، این مرور منبع ارزشمندی برای پژوهشگران و فرمولاتورها به‌شمار می‌رود تا بتوانند از قابلیت انطباق‌پذیری EUD در کاربردهای دارویی نوین بهره‌مند شوند.