تأثیر کمپلکس Quercetin Berberine و عصاره میخک بر وضعیت آسم القا شده در موش‌ها

نویسندگان

1 بخش میکروبیولوژی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه بغداد، استان بغداد، عراق.

doi
10.22103/jab.2025.25794.1755
چکیده

هدف: آسم یک اختلال التهابی مزمن مجاری هوایی است که با بیش‌واکنشی و تغییرات ساختاری شناخته می‌شود و عمدتاً ناشی از بی‌نظمی ایمنی است. ترکیبات طبیعی مانند بربرین، کوئرستین و عصاره میخک دارای ویژگی‌های ضدالتهابی و آنتی‌اکسیدانی مستند هستند. این پژوهش با هدف بررسی واکنش‌های ایمنی‌تعدیل‌گر و حفاظتی ترکیب کوئرستین–بربرین و عصاره میخک در الگوی آسم القاشده با اووالبومین (OVA) در موش‌ها انجام شد.مواد و روش‌ها: سی موش سوییس از هر دو جنس به‌صورت تصادفی به سه گروه (۱۰ موش در هر گروه) تقسیم شدند. گروه اول دوز خوراکی ترکیب کوئرستین–بربرین (۱۰۰ میلی‌گرم بر میلی‌لیتر، 1/0 میلی‌لیتر) را یک‌بار در هفته به‌مدت ۸ هفته دریافت کرد. گروه دوم با همان رژیم درمانی عصاره میخک دریافت نمود. گروه سوم به‌عنوان کنترل مثبت در روز اول و مجدداً پس از ۸ هفته 10 درصد OVA (3/0 میلی‌لیتر، به‌صورت داخل صفاقی) برای القای آسم دریافت کرد. در پایان دوره درمان، نمونه‌های خون و سرم جهت سنجش شمارش گلبول‌های سفید (WBC)، ایمونوگلوبولین E (IgE) و اینترلوکین-۴ (IL-4) به روش ELISA جمع‌آوری شد. سپس تمام گروه‌های آزمایشی پیش از euthanasia  در هفته نهم مجدداً با OVA (3/0 میلی‌لیتر، داخل صفاقی) تیمار شدند. در ادامه بررسی آسیب‌شناسی بافتی ریه و نای انجام گرفت.نتایج: درمان با ترکیب کوئرستین-بربرین یا عصاره میخک موجب کاهش معنادار شمارش WBC، سطح IL-4 و IgE در مقایسه با گروه کنترل مثبت گردید (p ≤ 0.05). تحلیل آسیب‌شناسی بافتی کاهش چشمگیری در التهاب راه‌های هوایی، نفوذ سلولی و تخریب بافتی در گروه‌های درمانی نشان داد که بیانگر کاهش پاتولوژی ریوی ناشی از OVA بود. هر دو درمان واکنش‌های حفاظتی مشابهی بروز دادند و شواهدی از بازسازی یکپارچگی بافتی در مقایسه با گروه‌های درمان‌نشده مشاهده شد.نتیجه‌گیری: نتایج نشان می‌دهد که ترکیب کوئرستین-بربرین و عصاره میخک فعالیت ایمنی‌تعدیل‌گر قوی داشته و پاسخ‌های التهابی و تخریب بافتی در آسم القاشده با OVA را کاهش می‌دهند. این یافته‌ها پتانسیل درمانی ترکیبات گیاهی را به‌عنوان راهکارهای کمکی یا جایگزین در مدیریت التهاب مجاری هوایی و آسم برجسته می‌سازند. برای روشن شدن سازوکارهای مولکولی زمینه‌ای و بررسی اهمیت بالینی آن‌ها تحقیقات بیشتری لازم است.