تأثیر مادۀ 968 ق.م بر شروط حل اختلاف قراردادی در نظم قضایی کنونی؛ رهیافت‌هایی از مطالعات تطبیقی

نویسندگان

1 استادیار گروه حقوق خصوصی و اسلامی دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران

2 پژوهشگر مؤسسۀ حقوق تطبیقی

doi
10.22059/jcl.2018.242749.633553
چکیده

در این مقاله به‌طور مشخص سه سناریوی مطرح در دادگاه‌ها و رویۀ قضایی ایران در خصوص مادۀ 968 قانون مدنی ایران با رویکردی تطبیقی بررسی شده است: نخست، در قرارداد، مرجع حل اختلاف، دادگاهِ کشوری بیگانه قرار گرفته است. دوم، در قرارداد، قانون حاکم بر ماهیت، قانون کشوری بیگانه قرار گرفته است. سوم، در قرارداد، شرط داوری در خصوص حل اختلاف به مرجعی داوری مطابق با قانون و مقررات همان مرجع (برای مثال، اتاق بازرگانی کشور سنگاپور) از سوی طرفین تصریح شده است؛ بی‌آنکه درخصوص قانون حاکم بر ماهیت سخنی به‌میان آید. در این مقاله کوشش شده است با بهره‌گیری از دکترین و حقوق تطبیقی پیشنهاد‌هایی در جهت هم‌نوایی بیشتر حقوق بین‌الملل خصوصی ایران با معیارها و استانداردهای پذیرفته‌شدۀ جهانی ارائه گردد. مطالعۀ این نوشتار نه‌تنها خواننده را با تلقی و دریافت‌های معمول قضات ایرانی از سناریوهای پیش‌گفته آشنا می‌سازد، آنان را در یافتن راهکارهای عملی مناسب در صورت رویارویی با مسائل مورد بحث در این مقاله نیز یاری می‌رساند. برای ترسیم بهتر مطالب این نوشتار، پس از طرح بحثی پیرامون آستانۀ بین‌المللی دانستن یک رابطۀ حقوقی در حقوق ایران و حقوق خارجی که در بخش نخست مقاله مطرح شد، بخش دوم به تعیین و ارزیابی قلمرو مادۀ 968 قانون مدنی ایران در حقوق ایران اختصاص یافته است.