ارزیابی عصاره گیرهای مختلف برای تعیین پتاسیم قابل استفاده ذرت در خاک های آهکی استان کردستان

نویسندگان

1 استاد گروه خاکشناسی دانشکده کشاورزی دانشگاه ارومیه

2 استادیار گروه علوم خاک، دانشکده علوم کشاورزی، دانشگاه گیلان

3 دانش آموخته کارشناسی ارشد گروه خاکشناسی دانشکده کشاورزی دانشگاه ارومیه

4 استادیار گروه خاکشناسی دانشکده کشاورزی دانشگاه کردستان

doi
چکیده

گیاه ذرت نقشی مهم در چرخه غذایی انسان داشته و ارزیابی عوامل مؤثر بر عملکرد بهینه آن اهمیتی فراوان دارد. وضعیت پتاسیم موجود در خاک، از عوامل مؤثر بر کمیت و کیفیت ذرت است. پتاسیم نه تنها از نظر مقدار، بلکه از نظر فعالیت‌های فیزیولوژیک و بیوشیمیایی نیز نقشی مهم در عملکرد ذرت دارد. هدف از این پژوهش، انتخاب عصاره­گیر مناسب برای تعیین پتاسیم قابل استفاده ذرت در 19 نمونه از خاک­های آهکی استان کردستان بود. به­منظور برقراری ارتباط بین پتاسیم قابل استخراج توسط عصاره­گیرهای مختلف و جذب پتاسیم توسط ذرت، آزمایشی در قالب طرح کاملاً تصادفی با دو سطح پتاسیم (صفر و 300 میلی­گرم در کیلوگرم خاک با استفاده از سولفات پتاسیم) در سه تکرار انجام شد. غلظت پتاسیم در عصاره گیاه به وسیله دستگاه نشر نوری اندازه­گیری و شاخص­های گیاهی جذب پتاسیم، جذب اضافی، پاسخ گیاه، عملکرد نسبی و افزایش غلظت محاسبه گردید. نتایج نشان داد بین پتاسیم جذب شده به وسیله گیاه با پتاسیم قابل استخراج توسط استات آمونیوم یک مولار (**P≤0.01, r=0.84)، کلرید باریم 0.1 مولار (**P≤ 0.01, r=0.74)، استات سدیم یک مولار (**P≤0.01, r=0.69)، کلرید سدیم یک مولار (**P≤0.01, r=0.67)، اسید نیتریک 0.1 مولار (**P≤0.01, r=0.64 ) وکلرید کلسیم 0.01 مولار (* P≤0.05, r=0.55) همبستگی مثبت و معنی­داری وجود دارد. لیکن، عصاره­گیر استات آمونیوم یک مولار با توجه به ارزان بودن، سرعت بالای عصاره­گیری و ارتباط مناسب با جذب پتاسیم، غلظت پتاسیم و عملکرد خشک می‌تواند به عنوان عصاره­گیری مناسب، برای پیش­بینی پتاسیم قابل استفاده ذرت در خاک­های آهکی استان کردستان مورد استفاده قرار گیرد.