فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف: کادمیوم یک فلز سنگین سمی است که اثرات مخربی بر سامانه‌های زیستی مختلف دارد. عصاره‌های گیاهی به دلیل داشتن خواص آنتی‌اکسیدانی می‌توانند در کاهش این سمیت مؤثر باشند. هدف از این مطالعه، ارزیابی اثر محافظتی عصاره اتانولی ریشه خولنجان (Alpinia galanga) در برابر نوروتوکسیسیته ناشی از کادمیوم در یک مدل موش صحرایی بود.مواد و روش‌ها: چهل موش نر به‌صورت تصادفی به چهار گروه (هر گروه 10 عدد) تقسیم شدند. گروه 1 (کنترل) به‌مدت 30 روز آب آشامیدنی و غذای معمولی دریافت کرد. گروه 2، عصاره هیدروالکلی خولنجان با دوز 100 میلی‌گرم به‌ازای هر کیلوگرم به‌صورت خوراکی دریافت کرد. گروه 3، آب آشامیدنی حاوی 5/0 پی‌پی‌ام کلرید کادمیوم (CdCl₂) دریافت کرد. گروه 4، ترکیبی از CdCl₂ (5/0 پی‌پی‌ام در آب) و عصاره خولنجان (100 میلی‌گرم/کیلوگرم به‌صورت خوراکی) به‌مدت 30 روز دریافت کرد..نتایج: در معرض قرار گرفتن با کادمیوم باعث افزایش معنی‌دار سطح مالون‌دی‌آلدئید (MDA) در مغز (1.6364±0.01) نسبت به گروه کنترل (0.7247 ± 0.005, p = 0.001) شد، در حالی که سطح MDA در موش‌های درمان‌شده با خولنجان مشابه گروه کنترل بود. سطح گلوتاتیون پراکسیداز (GSH-Px) در گروه کادمیوم (10.5098±1.5) و گروه کادمیوم + عصاره (15.9569±1.5) به‌طور معنی‌داری کمتر از کنترل بود (p = 0.023). تحلیل بیان ژن کاهش معنی‌داری در بیان کاتالاز را در گروه‌های کادمیوم (0.74 ± 0.2) و کادمیوم + عصاره (0.83 ± 0.19) نسبت به گروه کنترل (1.05 ± 0.25) و عصاره تنها (0.94 ± 0.21) نشان داد (p < 0.05). بیان گلوتاتیون S-ترانسفراز (GST) نیز در گروه کادمیوم (1.05 ± 0.05) نسبت به کنترل (1.94 ± 0.1) به‌طور معنی‌داری کاهش یافت، اما با مصرف همزمان خولنجان سطح آن بهبود یافت (1.47 ± 0.09, p < 0.05). روند مشابهی برای بیان GSH-Px مشاهده شد که در گروه کادمیوم (0.97 ± 0.05) کاهش یافت و با درمان با خولنجان (1.34 ± 0.12) در مقایسه با کنترل (2.19 ± 0.15, p < 0.05) بهبود یافت. نتیجه‌گیری: یافته‌ها نشان می‌دهند که کادمیوم از طریق مکانیسم‌های استرس اکسیداتیو اثرات نوروتوکسیک اعمال می‌کند و عصاره ریشه خولنجان دارای خواص آنتی‌اکسیدانی قابل‌توجهی است که می‌تواند این اثرات نوروتوکسیک را کاهش دهد.