شبیه‌سازی عملکرد برنج در مدیریت‌های مختلف کشت-آبیاری با استفاده از مدل آکواکراپ (AquaCrop)

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری آبیاری و زهکشی، گروه علوم و مهندسی آب، دانشکده آب و خاک، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع‌طبیعی گرگان، گرگان، ایران.

2 استادیار پژوهش و کارشناس ارشد بخش تحقیقات فنی و مهندسی، بخش فنی و مهندسی، مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع‌طبیعی گلستان، گرگان، ایران.

3 دانشیار، گروه علوم و مهندسی آب، دانشکده آب و خاک، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع‌طبیعی گرگان، گرگان، ایران.

4 استاد، گروه مهندسی آب، واحد لاهیجان، دانشگاه آزاد اسلامی، لاهیجان، ایران

doi
10.22092/jwra.2025.369011.1072
چکیده

با توجه به نیاز آبی زیاد برنج، اطلاع از عملکرد آن در روش‏های مختلف کشت – آبیاری بسیار اهمیت دارد و نیازمند آزمایش‌ است. از آنجا که انجام این آزمایش‌های میدانی بسیار زمان‌بر و پُر هزینه هستند، استفاده از مدل‌های گیاهی در این زمینه می‌تواند راهگشا باشد. مدل‌های گیاهی، شناخت فرآیند پیچیده پاسخ محصول به شرایط محیطی را ساده می‌کنند و از این نظر بسیار کاربردی هستند مدل. اکواکراپ ارائه شده توسط فائو ((AquaCrop یک مدل مبتنی بر آب است که به عنوان یک ابزار پشتیبانی در برنامه‌ریزی و تحلیل سناریو‌های مختلف مدیریت زراعی توسعه داده شده است. در این تحقیق از مدل آکواکراپ (AquaCrop) برای واسنجی و صحت‌سنجی نظام‌های مختلف کشت – آبیاری: شامل نشایی- غرقابی، خشکه‌کاری– بارانی و خشکه‌کاری – قطره‌ای استفاده شد. نتایج بررسی آماره‌های ارزیابی خطا شامل میانگین خطای نرمال شده (NRMSE) و شاخص ویلموت (d) برای شاخص سطح برگ (4/16 <NRMSE< 2/25 و 0/98 <d< 0/96) نشان داد که آکواکراپ در مدل‏سازی تاج پوشش به خوبی عمل می‌کند. همچنین، آماره‌های خطا برای شاخص‌های عملکرد دانه و زیست‏توده NRMSE) و d در عملکرد دانه برابر 5/12 و 0/95 و برای زیست ‏توده برابر با 12/38 و 0/98 بود) به ترتیب در محدوده بسیار خوب و خوب قرار گرفتند. بنابراین مدل مزبور را می‌توان به عنوان مدلی با دقت مناسب، برای بررسی گزینه‌های مدیریتی در نظام‌های مختلف کشت-آبیاری و برای بهبود بهره‌وری آب در کشت برنج استفاده کرد.