بررسی کنش انتقامجویانه در مقام واکنش رادیکال به جهان جدید در فیلمهای مابعد قیصر (نمونه موردی:رضاموتوری، گوزنها، کندو)
نویسندگان
1 دانشیار گروه جامعهشناسی دانشگاه تهران
2 دکترای جامعهشناسی
doi
10.22059/jsr.2014.56308چکیده
با اکران فیلم قیصر در سال 1348 فیلمهای جاهلی وارد فاز انتقامجویانه شدند. این انتقامجویی در فیلمهایی که امتداد تیپ قیصر را به نمایش گذاشتند، به انحای مختلف طرح شد. در این مقاله با بررسی فیلمهای رضاموتوری، گوزنها و کندو، چگونگی کنش انتقامجویانهی مابعد قیصری را بررسی کردهایم. رویکرد این مقاله در بررسی این فیلمها خوانش جامعهشناختی درون-متنی است؛ خوانشی که لات را در نسبت با جهان اجتماعی ممکنکنندهی او در داخل خودِ فیلم مورد بررسی قرار داده است. برای تحلیل فیلمها وضعیتی را در روایت فرض گرفتهایم که از آن تحت عنوان «وضعیت تعادلی» نام بردهایم: وضعیتی که عدم تعادل آن، شکلگیری روایت را امکانپذیر میکند. برمبنای فرض گرفتن این وضعیت سعی کردهایم به این دو سوال محوری پاسخ دهیم: لات اگر در چه وضعیتی میبود کنش انتقامجویانه صورت نمیگرفت؟ و حال که از آن وضعیت خارج شده است، به چه شکل در مقابل وضعیت جدید واکنش نشان میدهد؟ بررسی ما نشان میدهد که در فیلمهای مذکور با فرایندی روبهروییم که همزمان هم معرف رادیکال شدن لات و هم ناخودآگاه شدن او است. این دو وجه درنهایت منتج به ضدیت تام با کل مظاهر جهان مدرن میشود. این ضدیت تام از طریق اتفاقی جزئی بالفعل میشود. فیلمها از طریق تحلیل محتوای کیفی مقولهبندی شدهاند؛ اما این مقولهها در قالب جداول ارائه نگشتهاند، بلکه از طریق به هم پیوستن آنها، متنهای تحلیلی ساخته شده است. علت این مسئله توضیح فرآیند رادیکالشونده است. این فرآیند در قالب یک متن و نه جداول جداگانه میتواند نمود یابد.
