ارزیابی تحمل به شوری ژنوتیپهای گندم نان با استفاده از شاخصهای تحمل به تنش
نویسندگان
1 دانشجوی کارشناسیارشد گروه اصلاح نباتات دانشکده کشاورزی دانشگاه تربیت مدرس
2 استاد گروه اصلاح نباتات دانشگاه کالیفرنیا، آمریکا
3 دانشیار گروه اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس
doi
چکیده
به منظور تعیین برخی شاخصهای پایداری مرتبط با عملکرد دانه گندم در شرایط تنش شوری، 41 ژنوتیپ گندم نان در دو شرایط نرمال و تنش شوری در مزرعه تحقیقاتی مرکز ملی تحقیقات شوری واقع در استان یزد مورد ارزیابی قرار گرفتند. شوری آب آبیاری در شرایط نرمال و تنش شوری به ترتیب 2 و 10 دسیزیمنس بر متر بود. نتایج حاصل از تجزیه واریانس حاکی از اختلاف معنیدار بین عملکرد و اجزای عملکرد ژنوتیپها در شرایط نرمال و تنش شوری بود. در بین ژنوتیپهای مورد مطالعه، ژنوتیپهای روشن و بومی یزد به ترتیب با متوسط عملکرد دانه 3791.25 و 3764.47 کیلوگرم در هکتار، بیشترین عملکرد دانه را در دو شرایط نرمال و تنش دارا بودند. برآورد ضریب همبستگی بین شاخصها و میانگین عملکرد ژنوتیپها در دو شرایط آزمایشی نشان داد که مناسبترین شاخصها برای گزینش ژنوتیپهای متحمل به تنش شوری، شاخصهای میانگین حسابی و هندسی بهرهوری و شاخص تحمل به تنش میباشند. نمودار سه بعدی ژنوتیپها بر مبنای مقادیر این شاخصها و عملکرد دانه در شرایط نرمال و تنش شوری نیز نشان داد که ژنوتیپهای روشن و بومی یزد از عملکرد دانه بالایی در هر دو شرایط نرمال و تنش شوری برخوردار بودند و به عنوان متحملترین ژنوتیپها نسبت به تنش شوری انتخاب شدند.