تغییرات بیان ژن KRAS مرتبط با نانوذرات نقره (AgNPs)
نویسندگان
1 دانشکده علوم مهندسی کشاورزی، دانشگاه بغداد، عراق
2 گروه بیوتکنولوژی، دانشکده علوم، دانشگاه الانبار، عراق
3 گروه داروشناسی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی و داروسازی ابنسینا، بغداد، عراق
doi
10.22103/jab.2025.24920.1672چکیده
هدف: فناوری نانو انقلابی در حوزههای مختلف از جمله پزشکی، لوازم آرایشی و بستهبندی مواد غذایی ایجاد کرده است، بهویژه از طریق استفاده از نانومواد مهندسیشده مانند نانوذرات نقره (AgNPs). نانوذرات نقره به دلیل خواص ضد میکروبی قوی، از پرکاربردترین نانوذرات در محصولات مصرفی و زیستپزشکی محسوب میشوند. این مطالعه با هدف بررسی اثرات نانوذرات نقره بر سطح بیان ژن سرطانزای ویروسی Kirsten rat sarcoma (KRAS) در بافتهای کبد و طحال موشها انجام شد تا ایمنی مولکولی تماس با AgNPs ارزیابی شود.مواد و روشها: در مجموع ۵۶ موش بهصورت تصادفی به هفت گروه (n=8 در هر گروه) تقسیم شدند. سه گروه بهمدت ۷ روز مقادیر 25/0، 5/0 و 1 میلیگرم بر کیلوگرم وزن بدن AgNP دریافت کردند. سه گروه دیگر همان دوزها را بهمدت ۱۴ روز دریافت کردند. یک گروه نیز به عنوان کنترل بدون درمان باقی ماند. پس از پایان دوره درمان، بافتهای کبد و طحال جمعآوری شد. RNA کل با استفاده از روش جونکویرا و کارنیرو استخراج و سنتز cDNA با استفاده از کیت Applied Biosystem به شماره 4387406 برای آنالیز بیان ژن انجام شد.نتایج: سطح بیان ژن KRAS بسته به دوز و مدتزمان تماس با AgNPها متفاوت بود. در بافت کبد، بیان ژن KRAS در همه گروههای دریافتکننده AgNP نسبت به گروه کنترل کاهش یافت. در مقابل، در بافت طحال، بیان ژن KRAS در تمام گروههای دریافتکننده بهطور قابلتوجهی افزایش داشت. این تغییرات در دوزهای بالاتر و مدت تماس طولانیتر شدیدتر بودند.نتیجهگیری: یافتهها نشان میدهند که تماس با AgNPها باعث تنظیم مجدد بیان ژن KRAS بهصورت مختص-بافتی میشود؛ بهطوریکه کاهش بیان در بافت کبد و افزایش بیان در بافت طحال مشاهده شد. این الگوهای متفاوت بیان بیانگر آن هستند که نانوذرات نقره ممکن است مسیرهای پیامرسانی سلولی را به شیوهای تحت تأثیر عملکرد اندامها و ریزمحیطها تغییر دهند. بهویژه، افزایش مداوم بیان KRAS در طحال پس از مصرف AgNPها، بهویژه در دوزهای بالا و تماس طولانیمدت نگرانیهایی جدی درباره اختلالات ایمنی یا آغاز فرآیندهای سرطانزایی در بافتهای مرتبط با سیستم ایمنی ایجاد میکند. این نتایج لزوم ارزیابی دقیقتر استفاده از AgNPها را بهویژه در محصولاتی که برای کاربرد طولانیمدت یا سیستمیک طراحی شدهاند، نشان میدهد. مطالعات بیشتری برای روشنسازی مکانیسمهای زیربنایی تنظیم KRAS توسط AgNPها، ارزیابی پیامدهای آسیبشناسی احتمالی بلندمدت، و تعیین آستانههای ایمن تماس ضروری است. تهیه یک پروفایل جامع ایمنی مولکولی برای تضمین توسعه و استفاده مسئولانه از فناوریهای مبتنی بر نانوذرات نقره در حوزههای پزشکی و تجاری حیاتی است.