شناسایی بیوانفورماتیکی ژن‏های القاء شده در میگوی ژاپنی (Marsupenaeus japonicus) در پاسخ به تزریق dsRNA غیراختصاصی با طول بلند و ارتباط آن‏ها با ایمنی علیه ویروس سندروم لکه سفید (WSSV)

نویسندگان

1 استادیار، پژوهشکده میگوی کشور، موسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی (AREEO)، بوشهر، ایران.

2 استادیار گروه علوم دامی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران

doi
10.22103/jab.2025.24530.1638
چکیده

چکیدههدف: توسعه پایدار صنعت میگوی پرورشی در معرض تهدید طیف وسیعی از عوامل بیماری‏زای مهم از جمله ویروس سندرم لکه سفید (WSSV) قرار دارد که موجب ضررهای اقتصادی شدیدی به این صنعت می‏شود. هدف از این مطالعه، شناسایی ژن‏های افتراقی بیان شده (DEGs) در میگوی کروما یا ژاپنی (Marsupenaeus japonicus) در پاسخ به تزریق dsRNA غیراختصاصی با طول بلند و ارتباط آن‏ها با القای ایمنی علیه بیماری لکه سفید (WSD) بود. مواد و روش‏ها: هشت داده ‏ریزآرایه مربوط به هموسیت میگوی‏های تزریق شده با PBS و dsRNA غیراختصاصی با طول بلند (از هر گروه 4 نمونه) در فواصل زمانی 24 و 48 ساعت پس از تزریق، از پایگاه داده‌ GEO با شماره دسترسی GSE61541 استخراج و با استفاده از ابزار GEO2R آنالیز شدند. داده‌ها پس از نرمال‏سازی خودکار، به نرم‌افزار اکسل وارد و ژن‌های افتراقی بیان شده (DEGs) با P-Value تصحیح شده کمتر از 05/0 مشخص شدند. ژن‏هایی با LogFC بزرگتر از 2 و کوچکتر از 2- به ترتیب به عنوان ژن‏های با بیان بالا و پایین در نظر گرفته شدند. سپس ژن‌های افتراقی بیان شده مشترک در دو زمان 24 و 48 ساعت پس از تزریق، با استفاده از ابزار VENNY 2.0.2 شناسایی شد. یافته‏ها: بر اساس تحلیل داده‌های ریز‌آرایه، در مجموع 160 ژن با بیان افتراقی (شامل 111 ژن با بیان بالا و 49 ژن با بیان پایین) در 24 ساعت پس از تزریق dsRNA و 206 ژن با بیان افتراقی (شامل 138 ژن با بیان بالا و 68 ژن با بیان پایین) در 48 ساعت پس از تزریق شناسایی شدند. تحلیل ژن‌های افتراقی با استفاده از ابزار VENNY نشان داد که 74 ژن مشترک (شامل 67 ژن با افزایش بیان و 7 ژن با کاهش بیان) بین دو زمان 24 و 48 ساعت پس از تزریق dsRNA وجود داشت. تزریق dsRNAهای غیراختصاصی با طول بلند توانست موجب القای بسیاری از ژن‌های مرتبط با ایمنی ذاتی نظیر Ribonuclease T2، C-type lectin 2، HSP90، Caspase Nc-like و TRIM64 در پاسخ به WSSV در میگوهای ژاپنی گردد. نتیجه‏گیری: فعالیت‏های مختلف زیستی نظیر تشخیص الگوهای مولکولی مرتبط با عامل بیماری، اتصال، حفظ هموستازی، آپوپتوزیس، کاتالیزوری، انتقال غشایی، چپرونی و RNAi برای ژن‏های القاء شده در میگوی ژاپنی در پاسخ به تزریق dsRNA غیراختصاصی با طول بلند پیش بینی شد. شناسایی این ژن‏‏ها می‏تواند در جهت یافتن نشانگر‏های زیستی مرتبط با بیماری لکه سفید در میگو، تشخیص و یا طراحی مهارکننده‏ علیه آن مفید باشد.