فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در پژوهش حاضر، تأثیر پارامترهای طراحی سامانه آبیاری زیرسطحی با لوله‌های پی‌وی‌سی سوراخ‌دار بر دور آبیاری درختان بارور پسته، به‌مدت دو سال (1398-1400) در باغی به مساحت دو هکتار در شهرستان انار استان کرمان بررسی شد. آزمون با روش کرت‌های خردشده با چهار فاکتور عمق کانال (در سطوح 40 و 60 سانتی‌متر)، قطر لوله (در سطوح 110 و 160 میلی‌متر)، قطر سوراخ‌های روی لوله‌ (در سطوح 9 و 12 میلی‌متر) و فاصله سوراخ‌های روی لوله (در سطوح 15 و 25 سانتی‌متر) در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار استفاده شد. تمام تیمارهای آزمایشی با مقدار آب برابر با 75 درصد نیاز آبی و دور آبیاری 24 روز آبیاری ‌شدند. به این ‌منظور، مقدار رطوبت حجمی خاک تیمارهای مختلف در فاصله بین دو آبیاری متوالی در اعماق مختلف، با دستگاه TDR اندازه‌گیری شد. تجزیه‌ و تحلیل آماری اطلاعات با استفاده از نرم‌افزار MSTAT-C و مقایسه میانگین‌ها با آزمون LSD در سطح احتمال 0/05صورت گرفت. همچنین، رطوبت حجمی خاک ناحیه حداکثر تراکم ریشه درختان پسته در فاصله بین دو آبیاری متوالی (2 و 23 روز پس از آبیاری)، به‌ترتیب 12% و6/2 % افزایش نشان داد. در مجموع، دور آبیاری مناسب درختان پسته در سامانه آبیاری و با توجه به مشخصات خاک باغ مورد نظر و با مد‌نظر قرار دادن تخلیه مجاز رطوبتی تا آب سهل‌الوصول یا نقطه پژمردگی دائم، به‌ترتیب، 20 و 24 روز تعیین گردید. بنابراین، با استفاده بهینه از پارامترهای طراحی سامانه آبیاری زیرسطحی با لوله‌های پی‌وی‌سی سوراخ‌دار می‌توان بدون اینکه گیاه شرایط رطوبتی سخت و زیان‌آور را تجربه کند در مصرف آب نسبت به آبیاری غرقابی حدود 50 درصد صرفه‌جویی کرد و بهره‌وری آب را بالاتر برد. با توجه به نتایج بدست‌آمده، از بین فاکتورهای طراحی، عمق کانال cm40، قطر لوله mm 110، قطر سوراخ mm 12 و فاصله سوراخ cm 15 در عملکرد محصول و نیز بهره‌وری آب، وضعیت بهتری داشتند. همچنین تیمار با عملکرد (kg/tree) 11/1 و بهره‌وری آب بعد از آبشویی(gr/m3) 1325 یا (gr/m3) 828 بدون آبشویی بهترین تیمار معرفی شد.