فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

بسیاری از کشورها، به‏‌ویژه کشورهای در حال توسعه، برای دستیابی به بازارهای هدف ایمن‌تر و کاهش موانع تجاری، سعی در بهره‌گیری از توافق‌نامه‌های تجاری دارند. بخشی قابل توجه از نیازهای داخلی ایران به غلات و دانه‌های روغنی، به‏‌عنوان مهم‌ترین کالاهای اساسی بخش کشاورزی، از طریق واردات تأمین می‌شود. در پژوهش حاضر، با استفاده از الگوی کاربردی اسمارت، تجارت غلات و دانه‌های روغنی ایران با پنج کشور عضو اتحادیه اقتصادی اوراسیا در دوره زمانی 1402-1395 و همچنین، پیامدهای ایجاد تجارت و انحراف تجارت غلات و دانه‌های روغنی ناشی از موافقت‌نامه موقت ایران و اتحادیه اقتصادی اوراسیا بررسی و تحلیل شد. نتایج بررسی نشان داد که تجارت غلات و دانه‌های روغنی بین ایران و پنج کشور اتحادیه طی چهار سال پس از اجرای موافقت‌نامه، در مقایسه با میانگین سه سال قبل از اجرای آن، به‌‏طور نسبی بهبود یافته است. بر پایة نتایج کاربرد الگوی اسمارت، واردات غلات و دانه‌های روغنی، روغن خام و کنجاله از این اتحادیه، به‏دلیل کاهش تعرفه، افزایش 13/6 درصدی داشته، که بخشی از آن ناشی از ایجاد تجارت و بخش دیگر ناشی از انحراف تجارت بوده است. بنابراین، استفاده از سازوکار موافقت‌نامه‌های بین‌المللی در دیپلماسی اقتصادی کشور می‌تواند در شرایط تحریم، در تأمین کالای اساسی مورد نیاز و بهبود امنیت غذایی کشور مؤثر واقع شود. از این‌‏رو، پیشنهاد می‌شود که به‏‌منظور تأمین پایدار کالاهای اساسی، تدوین راهبرد‌های میان‌مدت برای بهره‎‌گیری از موافقت‌نامه‌های بین‌المللی در دستور کار دولت قرار گیرد.