فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

شناسایی عوامل مؤثر بر بهره‌وری ماشین‌آلات و رتبه‌‎بندی آنها، به‏ منظور ایجاد بستر مناسب و انطباق با اراضی زیر کشت برای بهبود کارآیی، نقشی مهم در مدیریت و استفاده صحیح از منابع دارد. اگرچه مطالعاتی در این زمینه انجام ‌شده، اما به شناسایی و رفع چالش‌ها چندان پرداخته نشده­ است. هدف پژوهش حاضر شناسایی و رتبه‌بندی شاخص‌های بهره‌وری ماشین‌آلات کشاورزی در بخش زراعت و باغداری استان چهارمحال و بختیاری بود. بدین منظور، از روش‌ اکتشافی متوالی و شیوة‌‌ آماری استفاده شد و گردآوری داده‌ها با استفاده از روش دلفی از جامعه آماری شامل افراد باتجربه از اساتید دانشگاه، کارشناسان، مدیران سازمان‌های دولتی، کشاورزان و باغداران صورت گرفت و تا زمان به اجماع رسیدن نظرات ادامه یافت. نتایج به‌دست‏‌آمده با استفاده از نرم‌افزار مکس- کیودا شامل نوزده کد اصلی در دو مجموعه و شش زیرمجموعه توسط متخصصان مورد تأیید قرار گرفت. آنگاه با بهره‏‌گیری از شیوة دنپ فازی، به بررسی تأثیرگذاری و تأثیرپذیری شاخص‌ها بر یکدیگر و سپس، اولویت‌بندی آنها پرداخته شد. نتایج پژوهش نشان داد که مهم‏ترین شاخص تأثیرگذار در بهره‌وری ماشین‌آلات «طراحی و ساخت ماشین‌آلات و انطباق آنها با اراضی زیر کشت» است و پس از آن، شاخص «مدیریت و برنامه‌ریزی بهینه» بیشترین تأثیرگذاری را در بهره‌وری ماشین‌آلات دارد؛ همچنین، در بین شش زیرمعیار شناسایی‏ شده، به‌ترتیب، معیار عملکردی با درصد وزنی حدود 38، معیار متناسب با نیاز و شرایط با 15 درصد و کارآیی ماشین‌آلات کشاورزی با 14 درصد در رتبه‏‌های اول تا سوم جای دارند؛ در شاخص دوم نیز به‌ترتیب، کارآیی ماشین‌آلات کشاورزی با وزن 14 درصد، استفاده مناسب از ماشین‌آلات با وزن 11/5 درصد و تأمین منابع مالی با وزن 7/8 درصد شناسایی شدند. با توجه به نتایج پژوهش حاضر، پیشنهاد می‏‌شود که طراحی و تولید ماشین‌آلات کشاورزی با بهره‏‌گیری از فناوری‌های نوین و متناسب با شرایط اقلیمی صورت گیرد؛ نمایندگی‌های تخصصی برای تعمیر و نگهداری ماشین‌آلات توسط بخش‌های دولتی و خصوصی تقویت شوند؛ آموزش به بهره‌‏برداران جدی‏‌تر دنبال شود؛ روحیه کار گروهی در میان آنها ترویج یابد؛ تعاونی‏‌های ارائه‌‏دهندة خدمات مکانیزاسیون گسترش یابند؛ همچنین، به‌‏منظور افزایش بهره‌‏وری ماشین‌‏آلات تولیدی، نتایج پژوهش‌‏ها با بخش صنعت ماشین‌‏آلات کشاورزی به اشتراک گذاشته شود و در پژوهش‌‏های آتی پیرامون ماشین‌‏آلات کشاورزی، بررسی روابط کلی و رویکرد استقرایی بیشتر مد نظر قرار گیرد.