بررسی تطبیقی مسئولیت مدنی سبب و مباشر در حقوق ایران و عامل مداخلهگر در حقوق انگلستان
نویسندگان
1 دانشیار گروه حقوق خصوصی دانشکدۀ حقوق دانشگاه شهید بهشتی تهران
2 دانشجوی دکتری حقوق خصوصی دانشگاه شهید بهشتی تهران
doi
10.22059/jcl.2018.247882.633595چکیده
مسئولیت مدنی سبب و مباشر در حقوق ایران با عامل مداخلهگر در حقوق انگلستان شباهتها و تفاوتهای زیادی دارد. بیان انواع عوامل مداخلهگر با عنوان مداخلهگر مستقل و وابسته نشان میدهد که مداخلهگر مستقل با مباشر شباهت دارد و مداخلهگر وابسته شبیه مباشر ضعیف است. هرچند با تغییرات بهوجود آمده بهموجب مادۀ 526 قانون مجازات اسلامی سال 1392ش در حالت اجتماع سبب و مباشر اصولاً هر دو مسئول بوده، با تفاوت تأثیر میزان مداخله، مسئولیت نیز بهطور نسبی خواهد بود و گرایش با عوامل مادی و عینی در حقوق ایران بیش از عوامل سرزنشپذیری و غیرمادی است. ضمان سبب مقدم در تأثیر نیز که در حالت اجتماع اسباب طولی در فقه و حقوق ایران شهرت دارد، به همان ضمان سبب و عامل اولیه در مقابل عامل مداخلهگر وابسته بیشباهت نیست. مباشری که تحت تأثیر عامل اولیه به جنایت و آسیب اقدام نموده، در حقوق ایران با وصف عدم سلب اراده مسئول است، برخلاف رویۀ حقوق انگلستان که چنین مباشری عامل مداخلهگر وابسته و غیرمسئول است.
